حافظه شهری پدیده‌ای پویا و اجتماعی است که فراتر از کالبد فضا معنا می‌یابد و با خاطرات زیسته، رویدادها و روابط اجتماعی درهم‌تنیده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی ابعاد حافظه شهری سالمندان در بافت مرکزی شهر زنجان انجام گرفته است. رویکرد مطالعه کیفی و بر مبنای روش توصیفی-تبیینی بوده و با استفاده از مدل داده‌بنیاد به تحلیل روایت‌های سالمندان از مکان‌های شهری پرداخته است. جامعه پژوهش شامل سالمندانی با سابقه سکونت بیش از ۴۰ سال در زنجان و حضور مستمر در محدوده سبزه‌میدان بود. نمونه‌گیری به شیوه در دسترس و تا رسیدن به اشباع نظری با ۳۵ نفر انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و در چارچوب مدل زمینه‌گرا کدگذاری باز و محوری شدند. تحلیل‌ها شش مقوله اصلی شامل «گسست و فراموشی»، «هویت و فرهنگ»، «حوادث و رویدادها»، «سازگاری با هویت جدید»، «تجارت و کسب‌وکار» و «حس تعلق و ماندگاری ذهنی» را آشکار ساخت. یافته‌ها نشان داد مکان‌هایی چون عمارت ذوالفقاری، بازار، سبزه‌میدان، مسجد جامع و نیز برخی مکان‌های تخریب‌شده، علاوه بر کارکرد کالبدی، حامل معانی فرهنگی و تاریخی‌اند که در ذهن سالمندان به‌عنوان «حافظه زنده شهر» بازتولید شده‌اند. بر اساس نتایج، حافظه شهری حاصل برهم‌کنش میان مکان، رویداد و تجربه زیسته است و در فرآیندی زمان‌مند و پویا، میان تداوم و گسست در حرکت قرار دارد. در نهایت می‌توان نتیجه گرفت حافظه شهری در بافت مرکزی زنجان متأثر از پیوند میان مکان، رویداد، موجودیت اجتماعی و حس تعلق است که در تجربه ذهنی سالمندان معنا و تداوم می‌یابد.