fa مطالعه تطبیقی عناصر و مؤلفه‌های شکل‌دهندۀ مسجد با تمرکز بر آراء هانری استیرلن و الگ گرابار مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران the comparative studies of Architecture and Urbanism in the realm of Cultural Iran پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">مطالعه و بررسی معماری اسلامی توسط نحله های فکری متفاوت نظیر: سنت گرایی، تاریخی گری و پدیدارشناسی، اهمیت موضوع را در نگاه محققان غربی نشان می‌دهد. هر یک از این جریان های فکری، تلاش می‌کنند تا نتیجه مطالعاتشان را درباره معماری اسلامی از وجه و منظر ویژه خود بیان نمایند. سؤال اینست که هر یک از این روش‌ها چه تعریفی را از معماری اسلامی &nbsp;بدست داده اند و نیز تفاوت شیوه خوانش آنها در شناخت معماری اسلامی چه کمکی به فهم موضوع می‌کند؟ پژوهش حاضر با مطالعۀ تطبیقی آراء شیوه پدیدارشناسی (هانری استیرلن) و تاریخی گری (الگ گرابار) به دنبال آنست که نشان دهد هر یک از این دو دیدگاه، چه تعریفی برای معماری اسلامی بدست داده‌اند و وجوه افتراق و اشتراک میان آنها چیست و احیانا چه نقدهایی به یکدیگر داشته‌اند. با این فرض که هر یک از دو پژوهشگر تعریف متفاوتی از نسبت اسلام و معماری ارائه می دهند، یافته های پژوهش نشان می دهد که از منظر گرابار معماری اسلامی معماری ای است که ربطی به دین اسلام ندارد و نسبت اسلام با معماری از نظر مذهبی بار معنایی خاصی نمی تواند داشته باشد و صفت اسلامی در معماری اسلامی بر آثار دین خاصی دلالت نمی کند. در حالی که استیرلن معماری اسلامی را برگرفته از جوهر و تعالیم دین اسلام در نظر می گیرد و مولفه دینی را عامل شکل گیری بنای مسجد، و بیشتر عناصر آن را واجد ماهیت نمادین و ازلی می داند. پژوهش حاضر، به روش توصیفی-تحلیلی با رویکردی تطبیقی به مطالعه عناصر و مؤلفه های شکل دهندۀ مسجد از دیدگاه &nbsp;پدیدارشناختی هانری استیرلن و تاریخی‌گری الگ گرابار پرداخته است.</div> <div style="text-align: justify;"><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The study and examination of Islamic architecture through different intellectual approaches, such as traditionalism, historicism, and phenomenology, highlight the subject&#39;s importance in Western researchers&#39; works. Each of these intellectual approaches seeks to present the results of their studies on Islamic architecture from its particular perspective. What definitions of Islamic architecture have been provided by each of these methods, and how does the difference in their interpretative approach contribute to understanding Islamic architecture? The present study aims to show what definition of Islamic architecture has been presented by each of these two perspectives and what are the differences and commonalities between them through a comparative study of views based on phenomenology (HenriStierlin) and historicism (Oleg Grabar). It takes on the assumption that each of the two researchers presents a different definition of the relationship between Islam and architecture. The research findings indicate that from Grabar&#39;s point of view, Islamic architecture has no connection with the religion of Islam, and the relationship between Islam and architecture cannot convey any particular meaning in terms of religion. While Stierlin considers Islamic architecture to be derived from the essence of the religion of Islam. The present study employs a descriptive-analytical method and a comparative approach to study the elements and components that shape the mosque from the phenomenological perspective of HenriStierlin and the historicism of Oleg Grabar</span></span></span></span></span></span></div> مسجد, هانری استیرلن, الگ گرابار, پدیدارشناسی, تاریخی‌گری Mosque, Henri Stierlin, Oleg Grabar, Phenomenology, Historicism 53 80 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-901-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehrab Ardiani محراب اردیانی bigarchitecture@gmail.com 10031947532846006809 10031947532846006809 No Department of Architecture, Science and research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Nayer Tahoori نیّر طهوری n-tahoori@srbiau.ac.ir 10031947532846006810 10031947532846006810 Yes Department of Art, Science and research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Azadeh Shahcheraghi آزاده شاهچراغی a.shahcheraghi@gmail.com 10031947532846006811 10031947532846006811 No Department of Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران