Culture of Islamic Architecture and Urbanism

fa آسیب شناسی ضابطه اختصاصی سطح اشغال و جانمایی ساختمانی برای بافت تاریخی شهر رشت An Evaluation of the Building Coverage Ratio and Building Footprint Regulations Specific to the Historical District of Rasht City شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی Identifying the way of life based on the three components of the body, lifestyle and concepts - meanings پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">طی دهه  های اخیر ساخت و سازهای جدید در محدوده بافت تاریخی شهر رشت عموماً بدون توجه به الگوهای تاریخی جانمایی ساختمان  ها در پلاک  های شهری مرتبط صورت گرفته که این امر آسیب  دیدگی شدید این بافت را در پی داشته است. در حال حاضر برای نخستین بار «ضابطه اختصاصی بافت تاریخی شهر رشت» در حال تهیه   است که در صورت تصویب در طرح تفصیلی این شهر گنجانده خواهد شد. در این ضابطه علاوه بر موضوعات دیگر، به طور مشخص به موضوع «سطح اشغال» و «نحوه استقرار ساختمان» پرداخته شده است. پژوهش حاضر تلاشی در راستای نقد و اصلاح ضابطه مورد اشاره بر مبنای مطالعات گونه-ریخت شناسی است و تداوم الگوهای بومی این بافت را در ساخت و سازهای جدید دنبال می  کند. در پژوهش حاضر با رجوع به عکس  های هوایی مربوط به سال 1335، 1355 و 1401 شهر رشت و نقشه  ها و اسناد مرتبط تلاش گردید تا الگوهای تاریخی مورد استفاده در تعیین شکل ردّ پای ساختمان  های مسکونی آن بررسی گردد. در این بررسی وضعیت خانه  های قاجاری سال 1335 با خانه  های جدید تا سال 1401 مقایسه شد و در مجموع 305 خانه مورد بررسی قرار گرفتند. متغیرهای مورد بررسی شامل الگوهای متداول نحوه استقرار ساختمانی، اندازه  های متداول طول و عرض و نسبت عرض به طول توده  های ساختمانی، عمق حیاط  ها و نیز درصد سطح اشغال  های متداول در بافت تاریخی این شهر بوده است. پژوهش حاضر حاکی از آن است که ضابطه جدید به جای تداوم الگوهای تاریخی بافت، می  کوشد تا الگوهای جدید آن را تثبیت نماید. در ادامه بر مبنای یافته  های پژوهش، برخی توصیه  ها و نکات اصولی جهت لحاظ شدن در ضابطه جدید تعیین ردّ پای ساختمانی برای اعمال در محدوده  های تاریخی ارزشمند شهر رشت بیان می  گردد که انتظار می  رود به هماهنگی ساخت و سازهای جدید و قدیم در محدوده  های تاریخی ارزشمند این شهر از لحاظ شکل و هندسه ردپای ساختمانی کمک نماید <br>  </div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Garamond,serif">In recent decades, new constructions in the historical fabric of Rasht City have generally been erected without regards for the historical patterns of building placement in the related plots, resulting in severe damage to this context. Currently, for the first time, the "specific design guidelines for the historic fabric of Rasht city" are being prepared, which will be included in the plan of this city, pending approval. In this regulation, in specifically addresses various issues, including issues, the issues of "building coverage ratio (BCR)" and "building placement" have been specifically addressed. The present study is an attempt to criticize and modify this regulation based on a typo-morphological study and aims to protect and continue the relevant historical patterns in new constructions. In this research, by referring to the aerial photos of Rasht from 1956, 1976, and 2022 and related maps and documents, an attempt is made to investigate the historical patterns used in determining the footprint of residential buildings. The condition of Qajar houses in 1956 is compared with new houses until 2022, and a total of 305 houses are examined. The investigated variables include the common patterns of building placement, the typical dimensions (length and width), the ratio of width to length of building masses, the depth of courtyards, and the BCRs. The current research indicates that the new regulation, rather than continuing the historical patterns of the fabric, tries to stabilize its new patterns. In the following, based on the findings of the research, some recommendations are presented to be included in the new regulation. It is expected that these suggestions will help to harmonize the new and old constructions in terms of the shape and geometry of the building footprint</span></span></span></div> حفاظت, ضابطه جانمایی ساختمانی, مطالعات گونه-ریخت شناسی, معماری قاجاری, رشت Conservation, Building placement regulation, Typo-morphological studies, Qajar architecture, Rasht City 149 168 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-266-2&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Pour Ahmadi مجتبی پوراحمدی mojtaba.pourahmadi@gmail.com 10031947532846006820 10031947532846006820 Yes Department of Architecture, Faculty of Architecture and Art, University of Guilan. Rasht, Iran گروه معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Hessam Eshghi Sanati حسام عشقی صنعتی hesameshghisanati@gmail.com 10031947532846006821 0009-0008-0806-3985 No Department of Architecture and Urbanism, University of Art, Tehran, Iran گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه هنر، تهران، ایران