fa اولویت بندی مناطق هدف گردشگری برای سرمایه گذاری در استان آذربایجان شرقی فرهنگ و سبك زندگي Culture & lifestyle پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">اکوتوریسم، به‌عنوان یکی از شاخه‌های کلیدی و رو به رشد صنعت جهانی گردشگری، در دهه‌های اخیر به میزان قابل‌توجهی گسترش یافته است. این بخش نه‌تنها محرک رونق اقتصادی است، بلکه توسعه اجتماعی را نیز حمایت می‌کند، زیرا بسیاری از کشورها درآمدهای گردشگری را برای بهبود زیرساخت‌ها و ارتقای سطح زندگی مردم محلی به کار می‌گیرند. ایران، با برخورداری از ثروت فراوان طبیعی و فرهنگی، از این قاعده مستثنی نیست و در دو دهه گذشته اکوتوریسم را به‌عنوان حوزه‌ای نویدبخش پذیرفته است. در میان مناطق ایران، استان آذربایجان شرقی، به‌ویژه نواحی روستایی آن، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است که پتانسیل‌های فراوانی برای پیشبرد گردشگری منطقه‌ای دارند. این مطالعه به‌منظور ارزیابی و اولویت‌بندی فرصت‌های سرمایه‌گذاری برای اقامتگاه‌های اکوتوریسمی در مناطق هدف گردشگری این استان انجام شده و از ترکیب تحلیل SWOT و تکنیک TOPSIS بهره گرفته است. نتایج این رویکرد تحلیلی نشان می‌دهد که روستای کندوان به دلیل ترکیب منحصربه‌فرد زیبایی طبیعی، میراث فرهنگی و زیرساخت‌های موجود، گزینه برتر برای سرمایه‌گذاری در اکوتوریسم است و بهترین انتخاب برای توسعه اقامتگاه‌های اکوتوریسمی به شمار می‌رود. پس از کندوان، روستای اوشتبین با معماری تاریخی و جاذبه‌های دیدنی خود در رتبه دوم قرار می‌گیرد، در حالی که منطقه ارسباران، که به خاطر تنوع زیستی خود شهرت دارد، با وجود چالش‌هایی در امکانات و مدیریت، در جایگاه سوم ایستاده است. این رتبه‌بندی‌ها بر اساس ارزیابی دقیق نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای هر منطقه به دست آمده و کندوان در معیارهای مورد بررسی برتری نشان داده است. توسعه اقامتگاه‌های اکوتوریسمی در کندوان می‌تواند از معماری صخره‌ای متمایز و اصالت فرهنگی آن بهره‌برداری کند و تجربه سفری پایدار و فراگیر را به بازدیدکنندگان ارائه دهد. این مطالعه بر اهمیت سرمایه‌گذاری هدفمند در این مناطق برای تقویت اکوتوریسم، بهبود زیرساخت‌های منطقه‌ای و تحریک رشد اقتصادی و اجتماعی تأکید دارد و آذربایجان شرقی را به‌عنوان مقصدی برجسته در حوزه اکوتوریسم معرفی می‌کند.</div> <div style="text-align: justify;">Ecotourism, as one of the key and rapidly growing branches of the global tourism industry, has experienced significant expansion in recent decades. This sector not only serves as a driver of economic prosperity but also supports social development, as many countries utilize tourism revenues to enhance infrastructure and improve the quality of life for local communities. Iran, endowed with abundant natural and cultural wealth, is no exception to this trend and has embraced ecotourism as a promising field over the past two decades. Among Iran&rsquo;s regions, East Azerbaijan Province, particularly its rural areas, holds a distinctive position, offering substantial potential for advancing regional tourism. This study aims to assess and prioritize investment opportunities for ecotourism accommodations in the province&rsquo;s target tourism areas, employing a combination of SWOT analysis and the TOPSIS technique. The findings of this analytical approach indicate that Kandovan village, with its unique blend of natural beauty, cultural heritage, and existing infrastructure, emerges as the top choice for ecotourism investment and the development of ecotourism accommodations. Following Kandovan, Ushtabin village ranks second, distinguished by its historical architecture and scenic attractions, while the Arasbaran region, renowned for its biodiversity, takes third place despite challenges in facilities and management. These rankings are derived from a comprehensive evaluation of each area&rsquo;s strengths, weaknesses, opportunities, and threats, with Kandovan demonstrating superior performance across the assessed criteria. The development of ecotourism accommodations in Kandovan can capitalize on its distinctive rock architecture and cultural authenticity, providing visitors with a sustainable and immersive travel experience. This study highlights the importance of targeted investments in these areas to strengthen ecotourism, enhance regional infrastructure, and stimulate economic and social growth, positioning East Azerbaijan as a prominent ecotourism destination.</div> رونق اقتصادی, توسعه اجتماعی,جامعه هدف, سرمایه گذاری, روستا, آذربایجان شرقی Economic Prosperity, Social Development, Target Community, Investment, Village, East Azerbaijan 0 0 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-269-3&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Esmaeili Sangari حسین اسمعیلی سنگری f_esmaeeli_s@yahoo.com 10031947532846008486 10031947532846008486 No Research Institute of Architectural and Urban Heritage, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran پژوهشکده میراث معماری و شهری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران Mohammad Javad Abbaszadeh محمدجواد عباس زاده mj_abbaszadeh@iust.ac.ir 10031947532846008487 10031947532846008487 Yes Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Ghazal Haghi غزال حقی ghazal.haggi98@gmail.com 10031947532846008488 0009-0009-0226-3246 No Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران