fa مطالعه تحلیلی تناسبات حیاط خانه های دوره قاجار کرمانشاه شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی Identifying the way of life based on the three components of the body, lifestyle and concepts - meanings پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">تناسبات در معماری همواره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است و به عنوان یکی از ارکان اصلی طراحی و ساخت بناها محسوب می‌شود. تناسبات به معنای نسبت‌های متوازن و هماهنگ بین اجزای مختلف یک بنا است. تاریخ معماری، از معابد باستانی تا ساختمان‌های مدرن، همواره شاهد تأثیر عمیق تناسبات بوده ‌است و همواره به شکل‌گیری هویت معماری کمک نموده و با ایجاد ارتباطی عمیق بین انسان و محیط، تجربه‌ای ماندگار را برای ساکنان و بازدیدکنندگان فراهم می‌آورد. کرمانشاه در دوره قاجار، یکی از شهرهای مهم و استراتژیک در ایران بوده و به عنوان یک مرکز تجاری و اقتصادی مهم شناخته می‌شد و دارای خانه های قاجاری ارزشمندی است. این پژوهش با رویکرد کمی و با روش توصیفی-تحلیلی &nbsp;با هدف تعیین تناسبات به کار رفته در ساخت حیاط خانه‌های مسکونی دوره قاجار شهر کرمانشاه، در پی پاسخ به این سوال است که: &quot;تناسبات بکار رفته در ساخت خانه های تاریخی دوره قاجار شهرکرمانشاه در جداره های نما و ابعادحیاط ها، ازکدام یک از تناسبات رایج درمعماری ایرانی پیروی کرده اند؟&quot;. روش نمونه‌گیری در این پژوهش، روش نمونه گیری هدفمند معیار گرا (CriterionSampling) است که تعداد 8 خانه تاریخی انتخاب شدند. نوآوری پژوهش فوق را می توان عدم تحلیل تناسبات در خانه های قاجاری شهر کرمانشاه و همچنین استفاده از تحلیل هندسی علاوه بر تحلیل عددی دانست. براساس بررسی های بعمل آمده مشخص گردیده است، درخانه های قاجاری کرمانشاه تمایل به استفاده از تناسبات زرین ایرانی درمقابل تناسبات طلایی ارجحیت دارد ومعماران استفاده از تناسبات زرین ایرانی را معیار اصلی ساخت خانه های سنتی کرمانشاه قرار داده اند. همچنین در میان تناسبات زرین ایرانی (مربع، 1.25&radic;، 2&radic;، 3&radic; و 4&radic;)، نسبت 1.25&radic; با 87% تکرار در پلان خانه ها و نسبت 2&radic; با 50 % تکرار در نمای خانه ها، پر تکرارترین الگوی تناسبات در معماری خانه های قاجاری شهرکرمانشاه می باشد، این تکرار معنادار می تواند حائز اهمیت برای معماران و مرمت گران باشد و نشان دهنده نوعی از سازگاری و هماهنگی این تناسبات با فرهنگ و کالبد معماری شهر کرمانشاه از دیدگاه آنها باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Proportions in architecture have always been of special importance and are considered one of the main pillars of designing and constructing buildings. Proportions mean balanced and harmonious relationships between the different parts of a building. The history of architecture, from ancient temples to modern buildings, has always witnessed the profound influence of proportions, and It has always helped shape architectural identity and, by creating a deep connection between humans and the environment, provides a lasting experience for residents and visitors. During the Qajar period, Kermanshah was one of the important and strategic cities in Iran, recognized as a significant commercial and economic center, and it has valuable Qajar-era houses. This research uses a quantitative approach and a descriptive-analytical method with the aim of determining the proportions used in the construction of courtyards in residential houses of the Qajar period in the city of Kermanshah, seeking to answer the question: Which of the common proportions in Iranian architecture do the proportions used in the construction of historical Qajar-era houses in Kermanshah, in the fa&ccedil;ade walls and courtyard dimensions, follow? The sampling method in this study is criterion-based purposive sampling (Criterion Sampling), in which 8 historical houses were selected. The innovation of the above research can be considered as the lack of analysis of proportions in Qajar houses in Kermanshah, as well as the use of geometric analysis in addition to numerical analysis. Based on the conducted studies, it has been determined that in Qajar-era houses in Kermanshah, there is a preference for using Iranian golden ratios over the classical golden proportions. And architects have made the use of Iranian golden proportions the main standard for building traditional houses in Kermanshah. Also, among the Iranian golden proportions (square, &radic;1.25, &radic;2, &radic;3, and &radic;4), the &radic;1.25 ratio appears 87% of the time in house plans, and the &radic;2 ratio appears 50% of the time in house facades, making them the most frequently used proportion patterns in the architecture of Qajar-era houses in the city of Kermanshah. This meaningful repetition can be significant for architects and restorers and may indicate a kind of compatibility and harmony of these proportions with the culture and architectural fabric of the city of Kermanshah from their perspective.</div> تناسبات زرین, تناسبات طلایی, حیاط, خانه های قاجاری کرمانشاه Golden Proportions, Golden Ratio, Ron, Courtyard, Qajar Houses of Kermanshah 307 332 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-102-5&slc_lang=fa&sid=1 Nastaran Rahmati نسترن رحمتی Nastaranrahmati187@gmail.com 10031947532846007974 0009-0001-3020-5424 No Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Jundi-shapur University of Technology, Dezful, Iran دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران Kourosh Momeni کورش مؤمنی K_Momeni@jsu.ac.ir 10031947532846007975 10031947532846007975 Yes Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Jundi-Shapur University of Technology, Dezful, Iran گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران Reza Chaharpashlou رضا چهارپاشلو Chaharpashlou@jsu.ac.ir 10031947532846007976 10031947532846007976 No Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Jundi-Shapur University of Technology, Dezful, Iran گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران