fa مبانی فکری شکل‌گیری مکان تعاملات اجتماعی از منظر اندیشه اسلامی مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران the comparative studies of Architecture and Urbanism in the realm of Cultural Iran پژوهشي Original Article <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;">مسئله تعامل اجتماعی در اندیشه غربی، به مکان‌های جمعی در جامعه وابسته است و دلیل توجه به مکان‌های شهری- جمعی از جمله خیابان‌ها، مراکز عمومی، میدان‌ها و دیگر موارد شهری- معماری، نشأت‌یافته از این مبانی است. تعریف تعامل اجتماعی در معماری غربی همگام با مکان جمعی شهری بوده و موجب شکل‌گیری نگرش‌های متفاوت در ایجاد این مکان‌ها و معماری آنها در مطالعه تطبیقی با اندیشه اسلامی شده است. یافتن مبانی فکری مفهوم تعامل اجتماعی در اندیشه اسلامی و نوع ویژگی‌های این مکانِ معماری، هدف اصلی این پژوهش است. نوع نگرش در این بحث واکاوی اساسی بحث تعامل اجتماعی از منظر فلسفه اسلامی و یافتن پاسخ این پرسش است که مبانی فکری محققان و اندیشمندان جامعه اسلامی در خصوص تعامل اجتماعی متأثر از چه چیزی بوده و در نهایت مبانی فکری شکل‌گیری مکان تعامل اجتماعی از منظر اسلام چیست. این تحقیق از نوع پژوهش‌های بنیادی- نظری است که به روش استنادی و استدلال منطقی پژوهش شده است. درک و تفهیم ارزش‌ها و مفاهیم برآمده از اندیشه اسلامی و رسیدن و استنباط اصولی که در نهایت عمل رفتاری را به همراه دارد، در خصوص مبانی نظری مکان تعامل اجتماعی از یافته‌های اساسی این تحقیق با توجه به اصول و نصایح موجود در منابع مطالعاتی اسلامی و اندیشه دانشمندان و محققان حوزه اندیشه اسلامی است. در ابتدا ارزش‌های معرفی و شناسایی‌شده توسط فرد و جامعه مقبول واقع گردیده و سپس از ناحیه نصایح و اصول دینی با توجه به نوع رایحه زندگی متّصل به مؤلفه‌های دینی در اجتماع، سنجیده و اصول‌یابی شده و سرانجام با توجه به مُحرز شدن این اصول به‌ عنوان رفتاری عملی از جانب همان فرد و جامعه احراز می‌گردد. خانه و خانواده در مفهوم معماری اسلامی آغازگر تعامل اجتماعی است که در پرتو آن می‌توان به جامعه صالح که غایت آن مکان تعامل اجتماع است، رسید. این موضوعات در مکان معماری به ‌واسطه فضاسازی‌های داخلی، مرکزیت قرار دادن فعالیت‌های خانواده در فضای اصلی و روابط و اختصاص دادن فضاهای گردشی- حرکتی با توجه به برخوردهای چهره به چهره قوی امکان‌پذیر می‌باشد که نمونه‌هایی از عمل به ویژگی‌های برآمده از اندیشه اسلامی در تعامل اجتماعی می‌باشند.</p> <p>In its conceptual meaning, Social Interaction, as a mean of connecting individuals in a society, is defined differently in the realm of Sociology. In this respect, the effective status of social interactions in the formation of proper social relations is shown in Architecture. The benefits of this status include cooperation to achieve active-public profit and its results, the development of participation, trust and cohesion in the society, and the improvement of relations between people and groups. Social interaction in western notion is bound to public places in the society, the reason why public places such as streets, recreation centers, and other urban architectures are paid a lot of attention. The definition of social interaction in western architecture is in line with an urban public place which has resulted in different attitudes in the formation and architecture of such places, compared to Islamic thought.</p> <p>The principles of designing social interaction places in architecture apply to issues like the formation of the place, the values which complement the lives of people in Islamic cities and the special functional-behavioral codes that assess the degree of success in consensus around Islamic thought. The understanding of values and concepts derived from Islamic thought in order to achieve a basic understanding which, in the end, leads to action is among the principles of social interaction place in Islamic thought. First the values are introduced to and accepted by the society. Then, these values are assessed on the basis of religious codes that are spread in communities, and, finally, converted into behaviour on the part of the people. &nbsp;Western thought focuses on social interaction in a larger layer of the society that is social spaces and, to achieve this, tries to attract people to such spaces. A proper social interaction in this doctrine is the result of the congregation of people in public urban spaces.</p> <p>Islam introduces the family as the first and most important basis for the formation of social interaction, where this interaction starts from individual members of the family and gradually spreads towards the society. Notions such as Axiology, Ethology, family events, special spaces for the elderly, the adjacency of the main space with semi-private spaces, guest issues, and other principles of social interaction spaces are evident in Islamic society. In a hierarchically complementing fashion, these principles stabilize the process of interaction in Islamic society through special social procedures. The architectural place of a Muslim architect attempts to reach Islamic values in social interactions and solid relationships of the people in the society. Islamic city shelters its members by a constructive and pleasant concept called social interactions.</p> اندیشه اسلامی, تعامل اجتماعی, مکان Islamic Thought, Social Interaction, Places of Social Interaction, Social Interaction Features 47 62 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-24-4&slc_lang=fa&sid=1 Ahad Nejad Ebrahimi احد نژادابراهیمی Ahadebrahimi@tabriziau.ac.ir 10031947532846001286 10031947532846001286 Yes Tabriz Islamic Art University دانشگاه هنر اسلامی تبریز Minou Gharebaglou مینو قره بگلو 10031947532846001287 10031947532846001287 No Tabriz Islamic Art University دانشگاه هنر اسلامی تبریز Amir Hossein Farshchian امیرحسین فرشچیان 10031947532846001288 10031947532846001288 No Tabriz Islamic Art University دانشگاه هنر اسلامی تبریز