fa مقایسه گره‌های سنتی و الگوهای معاصر اسلامی با تمرکز بر کاربرد در معماری معاصر مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران the comparative studies of Architecture and Urbanism in the realm of Cultural Iran پژوهشي Original Article <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;">گره‌ اسلامی یکی از الگوهای هندسی مشهور در هنر و معماری اسلامی است که به دلیل پیچیدگی در ترسیم و گستردگی الگوها، در نزد معماران اسلامی فنی مهم و در نزد مستشرقین و پژوهشگران هنر اسلامی امری ناشناخته بوده است. با وجود اسناد مکتوب و آثار به‌جامانده از سنت معماری اسلامی- به دلیل ناآشنایی پژوهشگران غربی با اسناد به‌جامانده- در سده اخیر تلاش‌هایی برای باز اختراع روش‌های ترسیم گره‌های اسلامی از سوی برخی پژوهشگران غربی صورت گرفته که منجر به تعریف روش‌های گوناگون ترسیم و طراحی گره‌های اسلامی با تکیه بر ویژگی‌های متعدد این الگوها شده است.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;">سؤال تحقیق آن است که چه اختلافی میان روش‌های معاصر و نمونه‌های سنتی با توجه ویژه به کاربرد معاصر گره‌ها وجود دارد؟ زیرا این روش‌ها با وجود تلاش برای ارائه الگوی جامع از ترسیم گره‌های اسلامی، به نتایج متفاوتی از گره‌های سنتی اسلامی می‌رسند که توجه به کاربردهای ویژه در معماری نظیر تأثیرات انحنای بستر بر هندسه‌ی گره‌های ترسیمی، به آشکاری این اختلافات کمک می‌کند. در این مقاله با بررسی هر یک از روش‌های سنتی و معاصر ترسیم گره‌های اسلامی و تحلیل تفاوت موجود میان الگوهای سنتی و معاصر در توجه به هندسه‌ی بستر در گره‌سازی با استفاده از روش‌های تحلیلی- توصیفی هندسی، به توضیح مفهوم چندزمینه‌گی و گونه‌ی گره‌های دست‌گردان در گره‌سازی سنتی به‌عنوان خصوصیتی منحصربه‌فرد در الگوهای کهن گره‌سازی اسلامی، دست می‌یابیم و مشخص می‌شود که این مفهوم در راهبرد معماران سنتی برای توجه به زمینه و طراحی یک گره مختص بستری خاص بوده است. این مهم در کاربرد گره‌های اسلامی در سطوح منحنی و با توجه به بسترهای غیرمسطح بهتر شناسایی می‌گردد. به‌این‌ترتیب به کار بردن گره‌سازی اسلامی در معماری معاصر زمانی می‌تواند به‌عنوان امتداد سنت گره‌سازی سنتی تلقی گردد که روش‌های موجود در راهبرد چندزمینه‌گی به کمک طراحی گره‌های اسلامی بیاید.</p> <p>Islamic Greh (Knot) is known as one of the significant geometric patterns in Islamic art and architecture. Because of the complexity of drawing, Greh is considered a prominent and complicated technique and an unknown subject in both artists and orientalist&rsquo;s points of view. Grehs have been used as decoration in Islamic cultures for over a thousand years, yet have not still lost their attractiveness. Aside from its beauty, many historians and architects are interested in finding the mathematical and geometrical aspects of Greh. Regardless of some old books and documents which introduce the methods of drawing of Greh, many contemporary western researchers have attempted to reinvent their own new methods for drawing Greh. These new methods lead to establish a novel comprehensive insight to understand, draw and use Greh, presenting different results in comparison to traditional methods. The main concern of this paper is to enlighten the differences between traditional and modern methods, based on their applications. These differences could be distinguished well by looking at examples such as those Grehs that are embedded on a curved surface.</p> <p>In this paper, we provide a comparison between traditional and contemporary methods for drawing Grehs. This comparison reveals that the main feature of traditional method is drawing Grehs according to the geometry of the surface on which they are embedded. This notion is called Chand-Zaminegi in Persian that could be explained by introducing Dast-Gardan Grehs which are impossible to be drawn via modern methods. Unlike common Grehs &ndash;which are drawn based on an interactive basic unit- Dast-Gardan is constructed according to the form and shape of the surface, so the measurement and shape of the surface alter the process of its design. Dast-Gardan patterns have been used to materialize the geometric order on a complicated surface like a curved-surface. If Greh is designed and produced by considering Chand-Zaminegi approach, it could be the extension of the traditional method.</p> <p>This paper consists of six main sections. The first section is an introduction and the second one presents a comprehensive definition of Greh based on documents, books and also lessons taught by some Iranian professional artisans who inherited their profession from their ancestors. The third section introduces the various traditional methods for drawing Greh. This section also describes a sample which shows step-by-step procedures for generating a typical Greh by traditional approaches. &nbsp;The fourth Section studies modern drawing methods and categorizes all contemporary efforts in seven types. The fifth section is allocated to explain the distinction between traditional and modern methods. For these purposes, some traditional terms like Chand-Zaminegi and Dast-Gardan patterns are introduced. The paper provides a conclusion in section six by explaining the results and suggesting some opportunities for future work</p> Dast-Gardan, Chand-Zaminegi, Greh, Islamic Patterns, Traditional Architecture 63 75 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-435-1&slc_lang=fa&sid=1 Yahya Nourian یحیی نوریان yahya.nourian@gmail.com 1003194753284600978 1003194753284600978 Yes Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Mohammad Hossein Kasraei محمدحسین کسرایی 1003194753284600979 1003194753284600979 No University of Art دانشگاه هنر