fa بازشناسی تأثیر شغل و سطح اجتماعی مالکان مسلمان خانه‌های قجری بوشهر در شکل‌گیری سلسله‌مراتب محرمیّت فضای ورودی مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران the comparative studies of Architecture and Urbanism in the realm of Cultural Iran پژوهشي Original Article <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;">محرمیّت یکی از ارکان اصلی معماری اسلامی است که هم قرآن و هم سخنان اهل‌بیت، رعایت آن را در خانه امری مهم و لازمه‌ی رسیدن به آرامش خانواده برشمرده‌اند. در خانه‌های بناشده در دوران اسلامی، این اصل باارزش معماری به‌خوبی رعایت شده اما متأسفانه امروزه در ساختن خانه‌ها نادیده گرفته می‌شود؛ بنابراین بررسی خانه‌های سنتی که اصل محرمیّت در آنها رعایت شده می‌تواند راهگشای معماران در بازشناسی و به‌کارگیری این اصل در معماری مسکن باشد. سلسله‌مراتب ورودی که از عوامل ایجاد محرمیّت در خانه‌ها بوده است؛ نشأت گرفته از اعتقادات مذهبی، فرهنگی، اجتماعی و برخی عوامل دیگر است که تابه‌حال بدان پرداخته نشده است. بسته به همین عوامل، این سلسله‌مراتب طولانی‌تر و یا کوتاه‌تر می‌شده است. بافت تاریخی شهر بوشهر یکی از مناطقی است که این اصل در آن به‌خوبی رعایت شده است. بر همین اصل این نوشتار سعی دارد که به بررسی سلسله‌مراتب محرمیّت در ورودی خانه‌های تاریخی شهر بوشهر بپردازد و مقایسه‌ای میان سلسله‌مراتبِ ورودی خانه‌ها و ارتباط آن با شغل مالکان بناها صورت دهد. این تحقیق با به‌کارگیری روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است و در آن به ارائه‌ی تعاریف و مصادیق رعایت اصل محرمیّت در اسلام، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مقالات معتبر و بررسی خانه‌های شهر بوشهر با مشاهده مستقیم از بنا، به‌کارگیری نقشه‌ها و مصاحبه حضوری از افراد بومی و متخصص پرداخته‌شده است. با بررسی یافته‌های این تحقیق مشخص گردید که شغل و سطح اجتماعی افراد در شکل&rlm;‌گیری سلسله‌مراتب ورودی خانه‌های قجری مالکان مسلمان بوشهر، تأثیرگذار بوده است. بدین&rlm;گونه که خانه‌ی صاحبان مشاغل ریاستی به دلیل رفت‌وآمد مکرر کارگزاران مهم دولتی، بیشترین میزان سلسله‌مراتب محرمیّت را دارند، در مرتبه بعدی خانه‌های تجار و طبیبان شهر قرار می‌گیرند که به دلیل رفت‌وآمد زیاد خریداران و مردم عادی، از سطح محرمیّت نسبتاً زیادی برخوردار هستند و در سطوح پایین‌تر که افراد دارای مشاغل کارمندی و با سطح اجتماعی متوسط را شامل می‌شود، با کمترین میزان سلسله‌مراتب محرمیّت در میان خانه‌های مورد بررسی روبرو هستیم.</p> <p>Privacy is one of the basic principles of Islamic architecture. Islamic texts like Quran and Hadiths indicate that privacy is an important subject in the house which provides peace for the family. The houses that are built in Islamic era represent this principle, but unfortunately, this important architectural principle is nowadays ignored in houses. Therefore, reviewing the privacy principle in the traditional houses can help the architects recognize and apply it in houses. The entrance hierarchy, which is based on several factors such as religious, cultural, social, etc., is one of the elements to create the privacy in houses. It seems that this hierarchy in Bushehr&rsquo;s houses is due to other factors that have not been investigated before<span dir="RTL">.</span> This article tries to discuss these points: the meaning of privacy hierarchy, reviewing the privacy hierarchy in the entrance of Bushehr historical houses, and its relation with the homeowner&rsquo;s job. So in this article, the theory of hierarchy of privacy in Islam has been used by library resources, articles and internet sites and the traditional houses of Bushehr are studied by using interviews with experts, direct observation, and the documents that have remained from these houses. The results show that the occupation of Muslim home owners of Bushehr has influenced the entrance hierarchy in buildings. So the houses of important governmental people had the highest hierarchy privacy due to their relations with important people. Doctors and businessmen&rsquo;s homes had a relatively high level of privacy due to their relations with customers and ordinary people. The homes of people with office jobs and normal social level had the lowest hierarchy privacy among the homes that were surveyed. Thus it can be said that, based on a Muslim owner&rsquo;s job, the amount of privacy hierarchy had been different which are classified into three different types. The first type; the entrance was located at the corner of the house plan as of the businessmen and doctors&rsquo; houses. Due to a high number of visiting people, the entrance was designed with high privacy level and no direct visibility into the house. In some cases, for men&rsquo;s trade affairs, there was a room whose entrance was located in the first vestibule of the house<span dir="RTL">.</span>The second type; the entrance of these houses was located on one side of the house plan. It opened to the courtyard with less hierarchy than the previous type. It just contained a corridor because few unfamiliar people visited these houses which belonged to the governmental office workers. The third type; these houses had two separate entrances and belonged to important people (such as consuls, mayors, sheriffs, etc.). The house and office of these people were combined in one complex. Because important governmental people visited these houses, two entrances were created to separate the private and public sections of the house.</p> محرمیّت, سلسله‌مراتب, شغل و سطح اجتماعی, خانه‌های تاریخی بوشهر, فضای ورودی Privacy Hierarchy, Bushehr’s Traditional Houses, Entrance Spaces, Occupation 77 92 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-102-3&slc_lang=fa&sid=1 Neda Naseri ندا ناصری 1003194753284600974 1003194753284600974 No JundiShapur University of Technology دانشگاه جندی شاپور Kourosh Momeni کورش مومنی k_momeni@jsu.ac.ir 1003194753284600975 1003194753284600975 Yes JundiShapur University of Technology دانشگاه جندی شاپور Mohammad Amir Kakizadeh محمد امیر کاکی زاده 1003194753284600976 1003194753284600976 No JundiShapur University of Technology دانشگاه جندی شاپور Behzad Vasiq بهزاد وثیق 1003194753284600977 1003194753284600977 No JundiShapur University of Technology دانشگاه جندی شاپور