fa تطبیق نظام کالبدی باغ ایرانی با آموزه‌های اسلامی (مورد پژوهی: باغ‌های مناطق غیر معتدل ایران) مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران the comparative studies of Architecture and Urbanism in the realm of Cultural Iran پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">آموزه‌های اسلامی که اصول مشخص و ثابتی دارد در تمامی زمان‌ها و مکان‌ها پاسخگوی نیازهای انسان‌ می‌باشد. معماران و طراحان نیز از آموزه‌های اسلامی استفاده کرده و آثار جاودانی خلق کرده‌اند. در باور دینی مردمان این سرزمین باغ‌ها همواره نمودی از بهشت موعود می‌باشند و این آموزه‌های اسلامی در طراحی باغ‌های بعد از اسلام تاثیر گذار بوده است. در &nbsp;این پژوهش با بررسی آیات قرآن کریم و تفاسیر معتبر و کتب احادیث و دینی ویژگی‌های کالبدی باغ استخراج می‌گردد. هدف از این پژوهش تطبیق کالبد باغ در آموزه‌های اسلامی با باغ ایرانی و بررسی عوامل تاثیرگذار در تحقق آموزه‌های اسلامی در نظام کالبدی باغ ایرانی می‌باشد و به سوال‌های کالبد باغ ایرانی تا چه حدی با کالبد باغ در آموزه‌های اسلامی مطابقت دارد؟ و چه عواملی چگونه بر تحقق آموزه‌های اسلامی در نظام کالبدی باغ ایرانی تاثیر گذارند؟ به روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد تطبیقی پاسخ داده می‌شود. روش گردآوری اطلاعات در گام اول با مطالعه اسنادی - کتابخانه‌ای مولفه‌های باغ آموزه‌های اسلامی استخراج گردیده و در یازده نمونه باغ ایرانی بررسی می‌شود. در گام بعدی با مصاحبه میدانی و بهره گیری از روش دلفی، از نظرات خبرگان عوامل تاثیرگذار در تحقق آموزه‌های اسلامی در نظام کالبدی باغ ایرانی شناسایی و بررسی می‌شوند. در راستای دستیابی به هدف پژوهش با تطبیق نظام آب، کاشت و ابنیه آموزه‌های اسلامی و باغ ایرانی می‌توان نتیجه گرفت که عوامل تاثیرگذار در دو دسته عوامل محدود کننده و عوامل تقویت کننده تقسیم بندی می‌شوند. مولفه جغرافیا (اقلیم) جز دو عامل محدود کننده و تقویت کننده می‌باشد. مولفه‌های جامعه شناسی (اقتصاد، امنیت و فرهنگ)، جز عوامل تقویت کننده می‌باشد. ویژگی‌هایی که معمار با توجه به توصیفات آموزه‌های اسلامی در طراحی باغ‌ها در نظر گرفته است شامل توجه به شکل، فرم، اندازه و جایگذاری صحیح در باغ می‌باشد. در هر سه نظام عوامل تقویت کننده تاثیر بیشتری در تجلی آموزه‌های اسلامی در اصول کالبدی باغ ایرانی نسبت به عوامل محدود کننده دارند و مولفه جغرافیا نسبت به مولفه‌های دیگر تاثیر بیشتری دارد.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">With their fixed principles, Islamic teachings meet human needs at all times and places. Meanwhile, architects and designers utilize Islamic teachings to create everlasting works. As represented by the religious beliefs of people in Iran, gardens symbolize the promised paradise, with Islamic teachings influencing garden designs after the rise of Islam. This study investigates Quranic verses and utilizes credible interpretations, as well as religious hadiths to help extract gardens&rsquo; physical characteristics. A review of the systems of water, plantation, and building structure of Persian (also Iranian) gardens based on Islamic teachings indicates that influencing factors fall under two limiting and reinforcing factors, with the component of geography (the climate) falling under both limiting and reinforcing factors and sociology (the economy, security, and culture) falling under reinforcing factors. The features considered by the architect in designing gardens based on Islamic teaching descriptions would include forms, sizes, and proper layouts in gardens. In all these three systems, reinforcing factors tend to represent Islamic teachings in the physical principles of Persian gardens more compared to limiting factors, with the component of geography exerting greater influence than other factors.&nbsp;</div> باغ ایرانی, نظام کالبدی, آموزه‌های اسلامی Persian gardens, Physical System, Islamic Teachings 47 82 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-105-1&slc_lang=fa&sid=1 Shamim Nottagh شمیم نطاق Sh.netagh@tabriziau.ac.ir 10031947532846007585 0009-0006-6000-0493 No Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران Azita Belali Oskoui آزیتا بلالی اسکویی a.oskoyi@tabriziau.ac.ir 10031947532846007586 10031947532846007586 Yes Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران