Culture of Islamic Architecture and Urbanism

fa بازشناسی عوامل احیای معنا در بازارهای ایرانی بر اساس نظریه ساخت‌یابی، مورد مطالعه: بازار بروجرد و تهران Analysis of Effective Environmental Factors in the Formation of the Meaning of Iranian Bazaar based on Structuration Theory, Case Study: Bazaar of Borujard and Tehran شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی Identifying the way of life based on the three components of the body, lifestyle and concepts - meanings پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">بازار در طول تاریخ، نقشی معنابخش در نظام شهری ایران داشته است که در معماری و شهرسازی معاصر، این معنا مخدوش شده است. ناظر بر این موضوع، هدف مقاله حاضر، شناسایی عوامل محیطی مؤثر در شکل‌گیری معنا در بازارهای ایرانی است و برای این مهم از «نظریه ساخت‌یابی» بهره گرفته شده است. این مقاله پژوهشی، توصیفی- تحلیلی با روش آمیخته یا تلفیقی است. داده‌های پژوهش به دو گروه کیفی و کمی تفکیک می‌شوند. گردآوری داده‌های کیفی به‌وسیله مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و داده‌های کمی به‌وسیله پرسشنامه محقق‌ساخت انجام شد. در فرآیند تحلیل داده، شاخص‌های داده‌های کیفی با روش تحلیل محتوا استخراج و بر اساس آن‌ها پرسشنامه محقق‌ساخت تدوین شد. در گام بعد پرسشنامه به‌وسیله روش تحلیل عاملی ارزیابی و رابطه متغیرهای سازنده «عاملیت» و «ساخت» با «معنا» در بازارهای بروجرد و تهران تحلیل شد. در گام بعد برای تحلیل فضایی بازارها نیز از روش نحو فضا به‌صورت «محوری» استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، عوامل مؤثر برای ایجاد معنا در بازارهای ایرانی ذیل دو معیار «عاملیت» و «ساخت» مطابق نظریه گیدنز قابل طبقه‌بندی است و آن‌ها با «معنا» رابطه معنادار دارند. در تحلیل فضایی نیز مشخص شد، با افزایش میزان متغیر «انتخاب» نقش «عاملیت» در بازار ایرانی افزایش پیدا می‌کند؛ اما پیش‌بینی نسبتِ «معنا» در بازارهای مورد مطالعه با تحلیل نحو فضایی، ممکن نیست. تطبیق داده‌های نحو فضایی با ادراک «معنا» در فضاهای مختلف بازارهای بروجرد و تهران نشان‌دهنده رابطه روشنی در این مورد نیست. علاوه بر این، تحلیل فضایی بازارهای تهران و بروجرد نشان داد، متغیر «همپیوندی» در محورهای مجاور شبکه معابر شهری، بالاتر است؛ اما این تفاوت، «احساس معنا» در محورهای مرکزی بازارهای مورد مطالعه را دچار اختلال نکرده است.</div> <div style="text-align: justify;">The historical significance of the Bazaar in Iranian urban systems has been challenged by contemporary architectural and planning practices. This study aims to identify environmental factors influencing the formation of meaning within Iranian Bazaars. Utilizing Giddens' Structuration Theory, a mixed-method approach was employed. Qualitative data was gathered through semi-structured interviews, while quantitative data was collected through a researcher-developed questionnaire. Content analysis of qualitative data informed the questionnaire development. Factor analysis assessed the questionnaire's validity, followed by an analysis of the relationships between "Agency," "Structuration," and "Meaning" in Borujerd and Tehran Bazaars. Spatial analysis utilized an "Axial" space syntax approach. Findings revealed that factors influencing meaning in Iranian Bazaars can be categorized under "Agency" and "Structuration" according to Giddens' theory, demonstrating a significant relationship with "Meaning." The spatial analysis indicated that "Agency" increased with the variable "choice." However, a clear link between spatial syntax and "Meaning" across the Bazaars was not established. Additionally, while "Integration" was higher in axes adjacent to the urban road network, this difference did not affect the sense of "Meaning" in the central axes.</div> معنا, بازار ایرانی, نظریه ساخت‌یابی, نحو فضا Meaning, Iranian Bazaar, Structuration Theory, Space Syntax 45 66 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-1121-1&slc_lang=fa&sid=1 Saba Arianpour صبا آریان پور sabaarianpour@yahoo.com 10031947532846006772 10031947532846006772 No Department of Architecture, Borujerd Branch, Islamic Azad University, Borujerd, Iran گروه معماری، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران Hassan Sajjadzadeh حسن سجادزاده sajadzadeh@basu.ac.ir 10031947532846006773 10031947532846006773 Yes Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بو علی سینا، همدان، ایران Gholamreza Talischi غلامرضا طلیسچی talischi@basu.ac.ir 10031947532846006774 10031947532846006774 No Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بو علی سینا، همدان، ایران