fa فراترکیب مؤلفه ها و معیارهای زیبایی شناسی زیستی در محیط های مسکونی شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی Identifying the way of life based on the three components of the body, lifestyle and concepts - meanings پژوهشي Original Article <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span calibri=""><span b="" mitra="">در چند دهۀ اخیر مطالعات پیرامون محیط های مسکونی و بحران در ساختارهای معماری و شهرسازی ایران موضوع بحث و گفتگو میان صاحب نظران بوده است. مطالعات پیشین نشان می دهند که ازیک سو ارزش های زیبایی شناسانه یکی از عوامل مؤثر در ارتقای کیفیت محیط های مسکونی محسوب می شوند و از سوی دیگر، بررسی تحقیقات انجام شده و منابع مرتبط، نشان از عدم وجود مؤلفه ها و معیارهای روشن و مشخص در تبیین زیبایی شناسی زیستی دارد. هدف از پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه ها و معیارهای زیبایی شناسی زیستی در محیط های مسکونی است. این مهم، از طریق استخراج معیارهای مذکور از پیشینۀ &nbsp;پژوهش زیبایی-شناسی معماری امکان پذیر شده است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و رویکرد روش شناختی آن کیفی است. همچنین راهبرد اتخاذ شده، روش فراترکیب (متاسنتز) سندلوسکی و بارسو می باشد. ابزار گردآوری داده ها و اطلاعات، پژوهش های پیشین هستند که از میان 623 مقالۀ شناسایی شده در مرور نظام مند ادبیات تحقیق چهار دهۀ اخیر در پایگا ه داده های الکترونیکی، 77 مقاله و کتاب منطبق با معیار های انتخاب و ورود، مورد بررسی قرار گرفته اند. در ادامه، به منظور تعیین روایی محتوایی پژوهش با استفاده از ضریب لاوشه (CVR) و نظرسنجی از 15 نفر از خبرگان، اعتبار درونی مؤلفه ها و معیارها تعیین شد. این نتایج پس از شناسایی، کدگذاری و مقوله بندی، در قالب مدل مفهومی زیبایی شناسی زیستی دسته بندی و ارائه شده اند. نتایج بیانگر این هستند که مؤلفۀ زیبایی شناسی زیستی را می توان بر اساس چهار مؤلفۀ زیبایی شناسی ادراکی، زیبایی شناسی شناختی، زیبایی شناسی اجتماعی و زیبایی شناسی جزء بیولوژیکی (زیستی)، سیزده معیار و چهل و هشت زیرمعیار شناسایی و تحلیل کرد.</span></span></span></span></span></p> <div style="text-align: justify;"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times="">In recent decades, studies on residential environments and the crisis in architectural and urban planning structures in Iran have become a topic of discussion among experts. Previous studies show that, on one hand, aesthetic values are one of the influential factors in the quality of residential environments, and on the other hand, reviewing the existing research and related sources highlights the lack of clear and defined components and criteria in explaining bio-aesthetics. The aim of the present research is to identify the components and criteria of bio-aesthetics in residential environments. This objective is achievable by extracting the aforementioned criteria from the existing research in the field of architectural aesthetics. In this regard, the type of research is applied, and the methodological approach is qualitative. Additionally, the strategy adopted is the meta-synthesis method developed by Sandelowski and Barroso. The data collection tool consists of the previous research studies. In this context, from the 623 articles identified during the systematic literature review of the past four decades in electronic databases, 77 selected articles and books met the selection criteria. Furthermore, to determine the content validity of the research, the internal validity of the components and criteria was assessed using the Lawshe Content Validity Ratio (CVR) and a survey of 15 experts. The results, after identification, coding, and categorization, have been presented in the form of a conceptual model of bio-aesthetics. The findings indicate that the bio-aesthetic component can be analyzed based on four</span> <span new="" roman="" times="">aspects: perceptual aesthetics, cognitive aesthetics, social aesthetics, and biological (bio) aesthetics, with thirteen criteria and forty-eight sub-criteria identified and analyzed.</span></span></div> زیبایی‌شناسی زیستی, محیط‌ های مسکونی, فراترکیب, ضریب لاوشه Bio-aesthetics, residential environments, meta synthesis, Lawshe Content Validity Ratio (CVR) 169 195 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-1248-1&slc_lang=fa&sid=1 Parviz Aslani پرویز اصلانی Aslani.parviz1988@yahoo.com 10031947532846007009 0009-0008-8720-866X No Department of Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Farah Habib فرح حبیب f.habib@srbiau.ac.ir 10031947532846007010 10031947532846007010 Yes Department of Urban Planning, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Azadeh Shahcheraghi آزاده شاهچراغی shahcheraghi@yahoo.com 10031947532846007011 10031947532846007011 No Department of Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران