Culture of Islamic Architecture and Urbanism

fa التقاط به مثابه سبک، رویکردهای نوین در معماری معاصر مسجد در مالزی Emergence of Eclecticism as Style; New Approaches to Mosque Architecture in Malaysia مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران the comparative studies of Architecture and Urbanism in the realm of Cultural Iran پژوهشي Original Article هنگامی که عناصر و اجزاء متنوع یک بنا که هر یک شاخصه سبک، دوره، فرهنگ و اقلیم مختلف هستند، در یک اثر معماری با یکدیگر ترکیب شوند آن اثر را التقاطی مینامند. واژه «التقاط» در ادبیات اغلب جوامع کهن دارای بار منفی است. علت این نوع ارزشگذاری را باید در تلقّی خاص جوامع سنتی از مفهوم «هویت» جستجو کرد. «هویت» در جوامع یاد شده به معنای «اصالت» است که با گذر زمان و در طی قرون و اعصار شکل میگیرد. همین هویت بصری رفته رفته نام «سبک» میگیرد. اما مفهوم «هویت» و «سبک» در هنر و معماری جوامع نوپا چگونه است؟ آیا معماری دینی مدرن اگر در امتداد سنت بومی نباشد «بی‌هویت» است؟ آیا «هویت» و «التقاط» میتوانند در معماری مسجد به آشتی برسند؟ وام‌گیری عناصر بیگانه در معماری بومی دینی تا چه حد مجاز، مقبول، ممدوح یا نکوهیده است؟ آیا معماری التقاطی استعداد این را دارد که به سطح یک «سبک» ارتقا یابد؟ منظر شهرهای مالزی در دو دهه گذشته عرصه ظهور مساجدی با عناصر ترکیبی و التقاطی بوده است. برخی از این مساجد با حمایت دولت و با هزینه‌های هنگفت بنا شدهاند و جایگاه بصری خاصی را در افق معماری و شهرسازی این کشور به خود اختصاص دادهاند و از این رو نقدی جدی را طلب میکنند. مقاله حاضر بر این است که مفاهیم هویت و التقاط را در معماری معاصر مساجد مالزی مورد نقد و بررسی قرار دهد. Eclecticism, the subject of this paper, manifests when elements from different structural, spatial and decorative forms and styles, carrying features representing specific and distinct cultures combine in a single work, chiefly in architecture. The term ‘eclecticism’, however, in the mindset and literature of societies with ancient artistic heritage, is imbued with negative denotations. This is because “artistic styles” in such societies are often associated with “identity” and “originality”, both of whom designate a long progress in the passage of time, while eclecticism appears to lack such “valuable” process. In the process of deliberating eclecticism a few questions seem fundamentally relevant: How can then we define “identity” and “style” in the art and architecture of younger societies? Is modern religious architecture “without identity” if it does not follow the traditional trend? To what degree can architects incorporate imported alien elements in designing of local religious buildings? And finally, can eclectic architecture reach the status of a proper “architectural style”?    Eclecticism gained rapid momentum in the field of Malaysian mosque architecture during the past two decades. Significant eclectic mosques that have transformed the scene and skylines of major Malaysian cities have often been heavily financed by the government – an indication of conscious choice of direction. The subject is yet to be studied and deserves a systematic research. This paper aims to present an analytical study of the concept of ‘eclecticism’ and ‘identity’ in the context of Malaysian contemporary mosque architecture. التقاط, هویت, سبک, معماری مسجد, مالزی. Eclecticism, Identity, Style, Mosque Architecture, Malaysia. 101 108 http://ciauj-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-439-1&slc_lang=fa&sid=1 Amir H. Zekrgoo امیرحسین ذکرگو ahzekrgoo@gmail.com 1003194753284600997 1003194753284600997 Yes International Islamic University Malaysia (IIUM) دانشگاه بین‌المللی اسلامی مالزی