اکوتوریسم، به‌عنوان یکی از شاخه‌های کلیدی و رو به رشد صنعت جهانی گردشگری، در دهه‌های اخیر به میزان قابل‌توجهی گسترش یافته است. این بخش نه‌تنها محرک رونق اقتصادی است، بلکه توسعه اجتماعی را نیز حمایت می‌کند، زیرا بسیاری از کشورها درآمدهای گردشگری را برای بهبود زیرساخت‌ها و ارتقای سطح زندگی مردم محلی به کار می‌گیرند. ایران، با برخورداری از ثروت فراوان طبیعی و فرهنگی، از این قاعده مستثنی نیست و در دو دهه گذشته اکوتوریسم را به‌عنوان حوزه‌ای نویدبخش پذیرفته است. در میان مناطق ایران، استان آذربایجان شرقی، به‌ویژه نواحی روستایی آن، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است که پتانسیل‌های فراوانی برای پیشبرد گردشگری منطقه‌ای دارند. این مطالعه به‌منظور ارزیابی و اولویت‌بندی فرصت‌های سرمایه‌گذاری برای اقامتگاه‌های اکوتوریسمی در مناطق هدف گردشگری این استان انجام شده و از ترکیب تحلیل SWOT و تکنیک TOPSIS بهره گرفته است. نتایج این رویکرد تحلیلی نشان می‌دهد که روستای کندوان به دلیل ترکیب منحصربه‌فرد زیبایی طبیعی، میراث فرهنگی و زیرساخت‌های موجود، گزینه برتر برای سرمایه‌گذاری در اکوتوریسم است و بهترین انتخاب برای توسعه اقامتگاه‌های اکوتوریسمی به شمار می‌رود. پس از کندوان، روستای اوشتبین با معماری تاریخی و جاذبه‌های دیدنی خود در رتبه دوم قرار می‌گیرد، در حالی که منطقه ارسباران، که به خاطر تنوع زیستی خود شهرت دارد، با وجود چالش‌هایی در امکانات و مدیریت، در جایگاه سوم ایستاده است. این رتبه‌بندی‌ها بر اساس ارزیابی دقیق نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای هر منطقه به دست آمده و کندوان در معیارهای مورد بررسی برتری نشان داده است. توسعه اقامتگاه‌های اکوتوریسمی در کندوان می‌تواند از معماری صخره‌ای متمایز و اصالت فرهنگی آن بهره‌برداری کند و تجربه سفری پایدار و فراگیر را به بازدیدکنندگان ارائه دهد. این مطالعه بر اهمیت سرمایه‌گذاری هدفمند در این مناطق برای تقویت اکوتوریسم، بهبود زیرساخت‌های منطقه‌ای و تحریک رشد اقتصادی و اجتماعی تأکید دارد و آذربایجان شرقی را به‌عنوان مقصدی برجسته در حوزه اکوتوریسم معرفی می‌کند.