ترجیحات بانوان در طراحی بالکن‌های مسکونی با تأکید بر حفظ حریم بصری - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی


XML English Abstract Print


1- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم وصنعت ایران، تهران، ایران
2- گروه مرمت و معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم وصنعت ایران، تهران، ایران ، mehdizadeh@iust.ac.ir
چکیده:   (17 مشاهده)
حفظ محرمیت بصری در بالکن‌های مسکونی از مهم‌ترین دغدغه‌های ساکنان شهری به‌ویژه بانوان است و می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در احساس امنیت، آسایش و رفتارهای فضایی ایفا کند. این پژوهش با رویکردی آمیخته (کمّی-کیفی) و با هدف شناسایی مؤلفه‌ها و راهکارهای مؤثر در ارتقای محرمیت بالکن‌ها در بافت‌های مسکونی تهران انجام شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه در میان ۴۲۶ شرکت‌کنندۀ خانم، گردآوری و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و MAXQDA تحلیل شدند. تحلیل محتوای متعارف به‌کار گرفته شد و داده‌ها به دو تم اصلی تقسیم شدند: موانع بصری فیزیکی و طراحی ساختاری بالکن. در میان کدهای استخراج‌شده، دیوار جان‌پناه بلند با 12.87% و پوشش‌های سبز (گل و گیاه) با 10.18% بیشترین فراوانی را به خود اختصاص دادند. سایر راهکارها شامل محصوریت با حفاظ، شیشه‌های رفلکت‌دار و دودی، عناصر متحرک مانند پرده و سایبان، و دیوارهای متخلخل نیز گزارش شدند. در بخش طراحی ساختاری، جهت‌گیری مناسب بالکن، فاصله با همسایگان و عمق مناسب به‌عنوان عوامل مهم مطرح شدند. همچنین به‌منظور تعیین سطح محرمیت، الگوهای رایج پوشش زنان در مواجهه با محارم و نامحرم بررسی و معرفی گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که اولویت اصلی شرکت‌کنندگان، کاهش دید در سطوح پایین‌تر بالکن و محصوریت ناحیه تحتانی، در کنار تمایل به استفاده از پوشش‌های سبز برای ایجاد حس دلنشین است. محدودیت مطالعه در آشنایی محدود پاسخ‌دهندگان با فناوری‌ها و الگوهای نوین بود که پیشنهاد می‌شود در مطالعات آینده با نمایش تصویری و نمونه‌های واقعی بررسی شود. نتایج می‌تواند مبنایی ارزشمند برای معماران و طراحان شهری در طراحی بالکن‌هایی باشد که هم محرمیت و هم کیفیت زیباشناختی را تأمین کنند.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی
دریافت: 1405/2/14 | پذیرش: 1405/6/25

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb