سال 6، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1400 )                   جلد 6 شماره 2 صفحات 152-133 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Narjabadifam M, Karami I, Raeesi M M, Javan Forouzande, A. A Comparative Semantic Study of Landmarks of Old and Contemporary Neighborhoods from Perspective of Islamic Notions and the Perspective of Citizens' Perception (A Case Study of Shotorban and Roshdiyeh Neighborhoods of Tabriz). CIAUJ. 2021; 6 (2) :133-152
URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-308-fa.html
نرج آبادی فام مژگان، کرمی اسلام، رئیسی محمد منان، جوان فروزنده علی. بررسی تطبیقی معناشناختی نشانه‌‌های معماری محلات قدیمی و معاصر از منظر اندیشۀ اسلامی و از دیدگاه ادراک شهروندان (نمونۀ موردی محلۀ شتربان و رشدیۀ تبریز). فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی. 1400; 6 (2) :152-133

URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-308-fa.html


1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل
2- دانشگاه صنعتی شاهرود ، architect_ik@yahoo.com
3- دانشگاه قم
چکیده:   (279 مشاهده)
شهرها متناسب با فرهنگ یک ملت شکل گرفته و انعکاس دهندۀ هویت آن‌‌ها بوده‌‌اند. در سیمای کنونی شهرها هویت اسلامی کمتر مورد توجه است. معنا از مهم‌‌ترین ابعاد هویتی شهر، محسوب می‌‌شود و عدم تطابق آن با ارزش‌‌های فرهنگی، سبب هویت نامطلوب شهرهای امروزی است. در این راستا این تحقیق سیمای محلات قدیمی و معاصر تبریز را مورد سنجش قرار داده است و با شناسایی نشانه‌‌های معماری محلات فوق از منظر ادراک مخاطبان، به این سئوالات پاسخ می‌‌دهد که تفاوت‌‌ معنای ادراکی نشانه‌‌ها از منظر فرهنگ اسلامی چیست؟ و در تحلیل معناشناختی، انطباق سیمای شهر با هویت اسلامی چگونه است؟ این پژوهش، توصیفی تحلیلی است و در مرحلۀ اول در بستر مطالعات کتابخانه‌‌ای به مرور منابع می‌‌پردازد و سپس به روش تحقیق موردی و با استفاده از پرسش‌‌نامه و تحلیل میدانی به شناسایی و بررسی نشانه‌‌ها براساس شاخص‌‌های معناشناسی برگرفته از اندیشۀ اسلامی می‌‌پردازد. نتایج حاکی از آن هستند که نشانه‌‌های محلات سنتی، کارکرد مذهبی و نشانه‌‌های محلات معاصر، عملکرد مادی دارند. براساس یافته‌‌های تطبیقی، درک شهروندان از نشانه‌‌های معماری در محلۀ سنتی شتربان در مقایسه با محلۀ نوساز رشدیه، در سه سطح معانی شکلی-کاربردی، ذهنی-عاطفی و ارزشی-نمادین با اصول معناشناسی برآمده از اندیشۀ اسلامی(الهی-معنوی، اجتماعی، زیست محیطی و هویتی) انطباق بیشتری دارد. با توجه به اینکه درک شهروندان از نشانه‌‌های معماری در محلات شتربان و رشدیه بر اساس طرحواره‌‌های ذهنی و الگوهای فضایی سکونت سنتی و معاصر شکل گرفته است، در هر دو محله می‌‌توان با اتخاذ راهکارهایی، نسبت به ارتقاء درک شهروندان از نشانه‌‌های معماری در ابعاد کالبدی، عملکردی و معنایی اقدام کرد.
متن کامل [PDF 2089 kb]   (138 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: شناسایی و معرفی اصول طراحی در زمینه معماری، شهرسازی و رشته های وابسته
دریافت: 1400/8/21 | پذیرش: 1400/11/3 | انتشار الکترونیک: 1400/11/10

فهرست منابع
1. Al-Rifai, A. 2012. History of Art in Islamic Lands. (A. Qanawat, Trans.). Jahad-Daneshgahi publication. [In Persian]
2. Al-Teymomi, H. 2015. Historiography in Response to Acquisitive Historiography. (M. Esmaeili, Trans.). Journal of Methodology of Social Sciences and Humanities (MSSH). 11(42), 114-134. [In Persian]
3. Asadi jafari, N., and Pourmand, H. 2016. A Comparative Study on Perennial Values of the Identity of Islamic Wisdom and Art in the Creation of Enlightening Architectural works. Contemporary Wisdom, 7(2), 119-151. [In Persian]
4. Brend, B. 1992. Islamic Art. (M. Shayesteh-Far, Trans.). Institute of Islamic Art Studies Publications. [In Persian]
5. Burckhardt, T. 1967a. Sacred Art in East and West, translator. (L. Northbourne, Trans.). Perennial Books, London.
6. Burckhardt, T. 1967b. Perennial Values in Islamic Arts. Studies in Comparative Religion. Vol. 1. No. 3.
7. Burckhardt, T. 1967c. The Spirit of Islamic Art. (S.H. Nasr, Trans.). Art and People journal. 55, 2-7. [In Persian]
8. Burckhardt, T. 1970. The Void in Islamic Art. Studies in Comparative Religion. Vol. 4. No. 2.
9. Burckhardt, T. 1971. Arab or Islamic Art? (A.H. Ranjbar, Trans.). Art Journal. No. 28. 53-59. [In Persian]
10. Burckhardt, T. 1986. Art of Islam: Language and Meaning. (M. Rajabnia, Trans.). Soroush Publications. [In Persian]
11. Burckhardt, T. 1987. Mirror of the Intellect: Essays on Traditional Science and Sacred Art. State University of New York Press.
12. Burckhardt, T. 1990. Sacred Art: Principles and Methods. (J. Sattari, Trans.). Soroush Publications. [In Persian]
13. Burckhardt, T. 1991. Perennial Values in Islamic Art. (S.M. Avini, Trans.). in: Immortality and Art. Barg Publication. [In Persian]
14. Burckhardt, T. 1993. ‭‎Fundamentals of spiritual art: a collection of essays by Henry Corbin and others. Islamic Development Organization Press. [In Persian] ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
15. Burckhardt, T. 1999. A Review of the Principles and Philosophy of Islamic Art. (G. Avani, Trans.). Honar-eDini. No. 2, 67-78. [In Persian]
16. Burckhardt, T. 1999. Degrees of Symbolism in Islimic Art. trans. (W. Stoddart Trans.). in: Sophia. Vol. 5. No. 2. 107- 111.
17. Burckhardt, T. 2009a. Traditional Science and Sacred Art. (H. Azarkar, Trans.). Hekmat Publications. [In Persian]
18. Burckhardt, T. 2009b. The Role of Fine Arts in Moslem Educaion. (S.M. Avini, Trans.). In: Three Approaches to the Wisdom of Islamic Art. Surah Mehr Publication. [In Persian]
19. Burckhardt, T. 2009c. Art of Islam, Language and Meaning. Commemorative Edition. World Wisdom Inc.
20. Burckhardt, T. 2010. Introduction to Sufi Doctrine. (Y. Ajand, Trans.). Moula Publication. [In Persian]
21. Chittick, W. 2009. Science of the Cosmos, Science of the Soul: The Pertinence of Islamic Cosmology in the Modern World. (S.A. Asghari, Trans.). Ettelaat Publications. [In Persian]
22. El-Dessouki Omer, M.A. 2000. Translation of Islamic Culture into Arabian Architecture. Thesis in Curtin University of Technology.
23. Ettinghausen, R. 2011. Art in the world of Eslam. (M. Vahdati Daneshmand, Trans.). Basirat Publishing. [In Persian]
24. Ettinghausen, R., and Grabar, A. 2017. Islamic Art and Architecture: 1250-650. (Y. Azhand, Trans.). Samt Publishing. [In Persian]
25. Grabar, O. 2000. The Formation of Islamic Art. (M. Vahdati Daneshmand, Trans.). Institute for Humanities and Cultural Studies. [In Persian]
26. Grabar, O. 2007. Symbols and Signs in Islamic Architecture. (N. Tahoori, Trans.). Golestan Honar. No. 9. 13-25. [In Persian]
27. Grabar, O. 1976. Islamic Art and Archaeology. The Study of the Middle East Press.
28. Grabar, O. 2006. Architecture as Art. in: Islamic Art and Beyond. Vol. 3. Constructing the Study of Islamic Art.
29. Grabar, O., and others. 2012. Islamic Architecture. (A. Gheitasi, Trans.). Surah Mehr Publications. [In Persian]
30. Grabar, O. 1983. Symbols and Signs in Islamic Architecture. in: Renata Holod and Dart Radtorfer (eds.). Architecture and Community. New York, Aperture.
31. Grabar, O. 2006. Architecture as Art. in: Islamic Art and Beyond. Vol. 3. Constructing the Study of Islamic Art.
32. Guenon, R. 2004. The Reign of Quantity and the Sign of the Times. Sophia Perennis Press.
33. Hauser, A. 2003. The Philosophy of Art History. (M. Faramarzi, Trans.). Negah Publications. [In Persian]
34. Hegel, G. W. F. 1998. Aesthetics, Lectures on Fine Art. (T. M. Knox Trans.). Clarendon Press. Oxford, New York, vol. 1.
35. Hosseini, S. 2017. Grabar's Approach in Analyzing Islamic Art History: A Study Focused on his Book the Formation of Islamic Art. Master of Arts Thesis in Philosophy of Art. University of Art, Tehran. [In Persian]
36. Imani, N. 2005. Critique of Historians' Perception of Islamic Architecture. Golestan-e-Honar. Vol.1. 74-80. [In Persian]
37. Irwin, R. 2009. Islamic Art. (R. Azadfar, Trans.). Surah Mehr Publication. [In Persian]
38. Khandaghi, J.A. and Mousavi Gilani, S.R. 2015. Critique of traditionalists' views on traditional art, sacred art and religious art. Marifat-e-Adyan. Vol. 3. 107-128. [In Persian]
39. Legenhausen, M. 2000. Contemporary Topics of Islamic Thought. Imam Khomeini Educational and Research Institute Publication. [In Persian]
40. Lings, M. 2012. Symbol & Archetype: A Study of the Meaning of Existence. (F. Sanei, Trans.). Hekmat Publications. [In Persian]
41. Lings, M. 1998. The Quranic art of calligraphy and illumination. (M. Qayyoomi Bidhendi, Trans.). Garoos Publications.
42. Lyman, O. 2012. Islamic Aesthetics: An Introduction. (M. Abolghasemi, Trans.). Mahi Publishing. [In Persian]
43. Mahdavinejad, M.J. and Imani, E. 2019. Comparitive Study of Theories in Explanation Islamic Art. The International Congress on Islamic Humanities. [In Persian]
44. Mansouri, S.A. and Teimouri M. 2015. Criticism on the Opinions of Contemporary Traditionalists in Islamic Art and Architecture; Based upon the concept of the tradition in Definition of Islamic architecture. CIAUJ. 1 (1) .1-14. [In Persian]
45. Magee, B. 1988. The great philosophers: an introduction to western philosophy. (A. Fouladvand, Trans.). Kharazmi Publications. [In Persian]
46. Maziar, A. 2012. Traditionalists on the Relationship between Islamic Thought and Islamic Art. Kimiya-ye-honar. 1(3). 7-12. [In Persian]
47. Mousavi Gilani, S.R. 2015. Methodology of Islamic Art. Qabasat. 20(78). 85-114. [In Persian]
48. Nasr, S.H. 1991. Sacred Art in Iranian Culture. (S.M. Avini, Trans.). Journal of Visual Art Studies. 10, 58-69. [In Persian]
49. Nasr, S.H. 2003. Philosophia Perennis. (H. Hosseini, Trans.). Soroush Publishing. [In Persian]
50. Nasri, A. 2003. Anthropology of Philosophia Perennis narrated by Seyed Hossein Nasr. Qabasat. 44. 87-106. [In Persian]
51. Pazouki, Sh. 2004. Historiography and its Relationship with the Theoretical Foundations of Art History. Khiyal. 10. 4-13. [In Persian]
52. Pazouki, Sh. 2014. Mysticism and Art in the Modern Era. Elm publications. [In Persian]
53. Qayyoomi Bidhendi, M. 2004. Oleg Grabar: His Thoughts and Work. Daneshnameh. 3. 69-135. [In Persian]
54. Schimmel, A.M. 1970. Islamic Calligraphy. (M. Shayesteh-Far, Trans.). Institute of Islamic Art Studies Publications. [In Persian]
55. Sabri, H., and Avani, G. 2019. Traditional principles of Islamic arts, javidankherad. 35 (16). 121-138. [In Persian]
56. Salmani, A., and Chatrbahr, H.R. 2016. An Adaptive Methodology of the Islamic Art Studies: Case Study: Mihrab. pazhoheshha-ye Bastan shenasi Iran. 6(11). 177-190. [In Persian]
57. Schuon, F. 1980. Sufism: Veil and Quintessence. (M. Hojjat, Trans.). World Wisdom. [In Persian]
58. Soltanzadeh, H., 2013. A Study of the Views of Farabi, Ibn Khaldun and Burckhardt on Islamic Arts. Iranian Journal of Antheropology. 11(18). 43-68. [In Persian]
59. Tahoori, N. 2020. Realization of Islamic Identity in the Art and Architecture of the Mosque. 5th National Conference on Humanities and Management Studies. COI Code: SPCONF05_346. [In Persian]
60. Tahoori, N. 2012. Malakut of Mirrors: A Collection of Articles on the Wisdom of Islamic Art. Elmifarhangi Publications. [In Persian]
61. Terry, A. 2006. Images of Paradise in Islamic Art: A Critique of the Non-Historical Approach to Islamic Art. (A. Anjum Shoja, Trans.). Golestan Honar. 4. 51-66. [In Persian]

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه فرهنگِ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb