بررسی توصیفی و تحلیلی ساختار و اِلمان‌های مقرنس مطابق با مقاله چهارم باب نهم رساله مفتاح الحساب غیاث‌الدین جمشید کاشانی - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی
سال 8، شماره 1 - ( 6-1402 )                   جلد 8 شماره 1 صفحات 0-2 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

amani Z, Ekhtiari M, Fattahi K. Descriptive and Analytical Study of the Structure and Elements of Muqarnas according to the Fourth Article of the Ninth Chapter of Al-Kashi’s Meftah el-Hessab Treatise. CIAUJ 2023; 8 (1) :2-0
URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-428-fa.html
زمانی زهرا، اختیاری مریم، فتاحی کاوه. بررسی توصیفی و تحلیلی ساختار و اِلمان‌های مقرنس مطابق با مقاله چهارم باب نهم رساله مفتاح الحساب غیاث‌الدین جمشید کاشانی. فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی. 1402; 8 (1) :2-0

URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-428-fa.html


1- دانش آموخته کارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2- استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران ، maryam_ekhtiari@yahoo.com
3- استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده:   (518 مشاهده)
مقرنس به¬عنوان یکی از هنرهای وابسته به معماری، نمودی از فرهنگ ایرانی است و می‌تواند بخش¬های نهان منظر فرهنگی ایران را نمود دهد. هندسه پیچیده مقرنس برساخته از چند ساختار پایه در لایه‌های متواتر است. زبان منعطف مقرنس در ایجاد گونه¬های متنوع¬، موجب شده تا درک نظم هندسیِ این هنر، سخت قلمداد شده و لذا برچسب تألیفی بودن بر آن زده‌شود. در این میان، یکی از شاخص‌ترین نوشتار با رویکرد محاسباتی و هندسی به مقرنس در مقاله چهارم کتاب مفتاح الحسابِ غیاث‌الدین جمشید کاشانی (758- 808 ه¬ش) آمده است که امروزه تألیفات و تفسیرهای متعددی از این بخش، به-عنوان اطلاعات پایه در زمینه مقرنس ارائه گردیده‌است. به¬علاوه، پژوهش¬ حاضر با یاری گرفتن از تلاش¬های غیاث‌الدین جمشید کاشانی، به جستجوی ساختار تشکیل‌دهنده و المان‌ها و واحدهای این ساختار پیچیده پرداخته ‌است و با بررسی رویکرد کاشانی و شناخت اجزای مولد مقرنس از دیدگاه او، به بررسی و جستجوی حالت‌های مختلف تشکیل المان‌های مقرنس در هندسه مذکور پرداخته‌است. در این راستا، سعی شده کلیه حالت¬های ممکن ترسیم گردد و با توجه به واقعیات مقرنس، از طریق استدلال منطقی، هر حالت بررسی شود. در صورت مغایرت حالت نظری تشکیل المان، با استنتاج‌های منطقی، آن حالت از جرگه حالت‌های ممکن خارج شده و درنهایت پژوهش حاضر بدین نتیجه دست یافت که با توجه به اصول ساخت مقرنس، 16 المان‌ را می‌توان به¬عنوان نمونه تألیفی مشخص کرد که از این میان 13 نمونه تألیفی دقیقاً در نمونه‌های واقعی در ایران دیده شده‌اند؛ و بقیه المان‌ها در دیگر نمونه‌های مقرنس در جهان یا در الگوهای متأخر مقرنس، یعنی الگوهای شعاعی دیده شده‌است. در‌ضمن مشخص شد که در عین خلقی و ذوقی بودن طراحی مقرنس، برخی از اصول حکمی و تناسبات هندسی نیز در آن‌ها به¬خصوص در گونه‌های شطرنجی که در این مقاله مورد توجه می‌باشد قابل شناسایی است.
 
متن کامل [PDF 3225 kb]   (321 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران
دریافت: 1401/9/12 | پذیرش: 1402/2/17 | انتشار الکترونیک: 1402/6/30

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb