واکاوی نظام های عملکردی و کالبدی بازارهای تاریخی اسلامی بر مبنای احکام و مفاهیم دینی - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی
سال 8، شماره 1 - ( 6-1402 )                   جلد 8 شماره 1 صفحات 0-7 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

vahdatpour S, Mehdizadeh Saradj F, Mohammad Moradi A. Analyzing the Functional and Physical Systems of the Islamic Historic Bazaars based on the Religious Doctrines and Rules. CIAUJ 2023; 8 (1) :7-0
URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-469-fa.html
وحدت پور شعله، مهدیزاده سراج فاطمه، محمد مرادی اصغر. واکاوی نظام های عملکردی و کالبدی بازارهای تاریخی اسلامی بر مبنای احکام و مفاهیم دینی. فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی. 1402; 8 (1) :7-0

URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-469-fa.html


1- پژوهشگر دکتری، گروه مرمت، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران
2- استاد گروه مرمت، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران
3- استاد گروه مرمت، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران ، m_moradi@iust.ac.ir
چکیده:   (484 مشاهده)
از زمان ظهور دین مبین اسلام، بازارها یکی از ارکان اصلی شکل‌‌دهند‌‌ۀ شالوده‌‌ی شهرهای اسلامی و مرکز حیات اجتماعی آن بوده‌‌اند؛ لیکن امروزه، جایگاه برخی از این بازارها، در رویارویی با نیازهای نوین جوامع و به‌تبع آن، نظام‌‌های توسعۀ شهری نامشخص بوده و آن‌‌ها را به پهنه ناکارآمدی و فرسایش کشانده است. این در حالی است که میان احکام تجارت در اسلام و سازوکارهای اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، خدماتی، مدیریتی، ویژگی‌‌های شهری و فضاهای وابسته به آن در بازارهای اسلامی، روابط معناداری وجود دارد. در این رهگذر، اگرچه جایگاه محوری بازار در خاور نزدیک، موردتوجه پژوهشگران در حوزه‌‌های گوناگون بوده است، لیکن، تاکنون مفهوم بازار بر پایه جهان‌‌بینی اسلامی و تأثیر آن بر این قسم از فضاهای عمومی شهری، کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. بر همین اساس، پژوهش حاضر در تلاش است آن را با بهره‌‌گیری از روش پژوهش توصیفی- تحلیلی، مورد واکاوی قرار دهد. پژوهش‌‌ها نشان می‌‌دهند، بازارهای اسلامی اگرچه در امتداد سنت‌‌های کهن سرزمین‌‌های مفتوحه شکل‌گرفته‌اند، لیکن به‌مرورزمان آنچه نیازمندی‌‌های جامعه اسلامی بود به آن‌‌ها افزوده گردید و ماهیتی ویژه یافتند. تبلور این امر، در طیف وسیعی از نظام‌‌های عملکردی و کالبدی بازارها و تأثیر آن بر ساختار شهری قابل‌شناسایی است؛ به قسمی که در بازارهای اسلامی پایبندی به اصولی همچون الزام به فراگیری فقه در جهت کسب دانش و تخصص در پرداخت و تنظیم شیوه معاملات، رونق تولید و بهبود کیفیت کالا، تقویت معنویت، اخلاق‌‌مداری، ایجاد ارتباط سالم بین بازاریان و تأمین امنیت و ساماندهی فعالیت‌‌ها موجب اصالت معنایی و پایداری آن‌‌ها در ادوار گوناگون شده است و متناظر با هر یک از این احکام، نظام کالبدی ویژه‌‌ای در ساختار پدید آمده و تکامل‌یافته است. اصول یاد شده از توان تعامل با عناصر اصلی دستورالعمل‌‌های نوین مدیریت میراث جهانی (چهارچوب حقوقی، نهادی و منابع) برخوردار هستند و می‌‌توان از آن‌‌ها در روند «حفاظت کالبدی»، با توجه به رسالت وجودی و نقش هر کدام از اجزای بازارهای تاریخی اسلامی بهره گرفت و زمینه حفاظت پویا از این قسم از دارایی‌‌های میراثی شهرهای اسلامی و ترمیم فعالیت‌‌ها و فضاهای اصیل آن‌‌ها را فراهم نمود و مفاهیم و ارزش‌‌های غنی مستتر آن‌‌ها را به نسل کنونی و آینده انتقال داد. ¬
 
متن کامل [PDF 2693 kb]   (280 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی
دریافت: 1402/2/16 | پذیرش: 1402/7/8 | انتشار الکترونیک: 1402/7/27

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb