عوامل مؤثر بر تقویت حس تعلق دانشجویان به گروه‌های اولیه در معماری فضاهای دانشجو محور دانشگاهی (با تأکید بر نقش ویژگی‌های جمعیت‌شناختی) - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی
دوره 10، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1404 )                   جلد 10 شماره 2 صفحات 128-105 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Karamati S, Azimi M, Salehinia M. (2025). Factors Influencing the Strengthening of Students' Sense of Belonging to Primary Groups in the Architecture of Student-Oriented University Spaces (with Emphasis on Demographic Characteristics). CIAUJ. 10(2), 105-128. doi:10.61882/ciauj.10.2.600
URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-600-fa.html
کرامتی صدف، عظیمی مریم، صالحی نیا مجید.(1404). عوامل مؤثر بر تقویت حس تعلق دانشجویان به گروه‌های اولیه در معماری فضاهای دانشجو محور دانشگاهی (با تأکید بر نقش ویژگی‌های جمعیت‌شناختی) فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی 10 (2) :128-105 10.61882/ciauj.10.2.600

URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-600-fa.html

عوامل مؤثر بر تقویت حس تعلق دانشجویان به گروه‌های اولیه در معماری فضاهای دانشجو محور دانشگاهی (با تأکید بر نقش ویژگی‌های جمعیت‌شناختی)
صدف کرامتی*1 ، مریم عظیمی2 ، مجید صالحی نیا3
1- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ، sadaf.karamati@gmail.com
2- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
3- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
چکیده:   (2895 مشاهده)
بسیاری از دانشجویان در سال‌های آغازین تحصیل در دانشگاه، دچار احساس بیگانگی، تنهایی و عدم پیوند با محیط آموزشی می‌شوند. شکل‌گیری حس تعلق به دانشگاه، به‌ویژه در قالب پیوند با گروه‌های اولیه، نقش مهمی در تجربه تحصیلی و اجتماعی دانشجویان دارد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر تقویت حس تعلق دانشجویان به گروه‌های اولیه و بررسی تأثیر ویژگی‌های جمعیت‌شناختی انجام شد. پس از مرور پیشینه، پنج شاخص «ریشه داشتن»، «تملک»، «تفریح و احیای تمرکز»، «آسودگی» و «یکدلی» به‌عنوان ابعاد اصلی حس تعلق به گروه‌های اولیه شناسایی شدند. برای شناسایی مؤلفه‌های معماری، داده‌ها ابتدا به‌صورت کیفی (مصاحبه و مشاهده) گردآوری و سپس با استفاده از روش‌های کمی، داده‌های حاصل از پرسش‌نامه محقق‌ساخته در پنج دانشگاه استان اصفهان اعتبارسنجی شدند. بر پایه نتایج به‌دست‌آمده، برای پدیداری تعلق دانشجویان به گروه‌های اولیه در محیط دانشگاه لازم است که: 1) مکان‌هایی به‌عنوان کانون رفت‌وآمدهای روزانه دانشجویان تعریف شوند؛ 2) این مکان‌ها قابلیت آن را داشته باشند که دانشجویان در آن‌ها احساس مالکیت و کنترل داشته باشند و در مواقع لازم بتوانند خلوت خود را تأمین کنند؛ 3) عملکرد فضا امکان دور بودن از فعالیت‌های اصلی (مطالعه/ پژوهش) و استراحت را فراهم کند؛ 4) دانشجویان امکان حرکت و فعالیت آزاد در آن مکان‌ها را داشته باشند و آسایش محیطی آن‌ها فراهم شود؛ 5) این مکان‌ها پذیرای دانشجویان با الگوهای شخصیتی گوناگون باشند و به‌واسطه صرف زمان در آن، دانشجویان با مکان و افراد آن آشنا شوند. همچنین، ویژگی‌های جمعیت‌شناختی همچون جنسیت، بومی یا غیربومی بودن دانشجویان، مقطع تحصیلی و دانشگاه محل تحصیل تأثیر معناداری بر اولویت‌های فضایی دانشجویان دارند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند راهنمایی برای طراحی فضاهای آموزشی در جهت تقویت حس تعلق دانشجویان به دانشگاه باشد. 
واژه‌های کلیدی: معماری فضاهای آموزشی، دانشگاه، حس تعلق، گروه‌های اولیه، تعامل اجتماعی، ویژگی‌های جمعیت شناختی
متن کامل [PDF 2539 kb]   (337 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی
دریافت: 1403/10/1 | پذیرش: 1404/4/7 | انتشار الکترونیک: 1404/10/9
فهرست منابع
1. Alotaibi T A, Alkhalifah K M, Alhumaidan N I, et al. (2023) The Benefits of Friendships in Academic Settings: A Systematic Review and Meta-Analysis. Cureus, 15(12): e50946. doi:10.7759/cureus.50946 [DOI:10.7759/cureus.50946]
2. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. [DOI:10.1191/1478088706qp063oa]
3. Brody, J. (2013). The Neighbourhood Unit Concept and the Shaping of Land Planning in the United States 1912-1968. Journal of Urban Design, 18(3), 340-362. [DOI:10.1080/13574809.2013.800453]
4. Campos, J. N. (2017). The academic third place: Examining physical space and first-year student sense of belonging at a commuter campus; implications for educational leaders, California State University, Sacramento.
5. Chapman, M. P. (2006). American Places: In Search of the Twenty-First Century Campus. ACE/Praeger Series on Higher Education. ERIC. [DOI:10.5040/9798216193203]
6. Cloutier-Fisher, D., & Harvey, J. (2009). Home beyond the house: Experiences of place in an evolving retirement community. Journal of Environmental Psychology, 29(2), 246-255. [DOI:10.1016/j.jenvp.2008.07.002]
7. Cooley, C. H. (2024). Social organization: a study of the larger mind. Snova, New York.
8. Dalton, C. (2000). The Factors That Influence Psychological Sense of Community for Students Living on Campus at Edith Cowan University.
9. Després, C. (1991). The meaning of home: Literature review and directions for future research and theoretical development. Journal of Architectural and Planning Research, 96-115.
10. Domae, L. (2017). Planning the Campus with Place in Mind: A Phenomenological Exploration of the Lifeworlds of Community College Campuses in British Columbia, University of Victoria. University of Victoria.
11. Eghdampour, R., Keshtiaray, N., & Esmaili, R. (2020). Students' experiences of Social Responsibility in the university. Journal of Higher Education Curriculum Studies, 10(20), 237-264. [in Persian]
12. Falls, M. D. (2009). Psychological sense of community and retention: Rethinking the first-year experience of students in STEM. University of Central Florida.
13. Firozjaeyan A A, Hashemiyan B. (2019). Analysis of the Relationship between Hysteresis at Campus Field Level and Academic Alienation. Social Problems of Iran. 9(2), 135-157. [in Persian]
14. Forsyth, D. R. (2018). Group dynamics. Cengage Learning.
15. Gehl, J. (2011). Life between Buildings : Using Public Space. Island Press, Washington, DC.
16. Glass, A. P. (2019). Sense of community, loneliness, and satisfaction in five elder cohousing neighborhoods. Journal of Women & Aging, 32(1), 3-27. [DOI:10.1080/08952841.2019.1681888]
17. Holloway, L., & Hubbard, P. (2014). People and place: the extraordinary geographies of everyday life, Routledge, London. [DOI:10.4324/9781315838694]
18. Kuh, G. D., & Love, P. G. (2000). A cultural perspective on student departure. Reworking the student departure puzzle, 1, 196-212. [DOI:10.2307/j.ctv176kvf4.13]
19. Kuh, G. D., Kinzie, J. L., Buckley, J. A., Bridges, B. K., & Hayek, J. C. (2006). What matters to student success: A review of the literature (Vol. 8). National Postsecondary Education Cooperative, Washington, DC.
20. Kusenbach, M. (2008). A hierarchy of urban communities: Observations on the nested character of place. City & Community, 7(3), 225-249. [DOI:10.1111/j.1540-6040.2008.00259.x]
21. Li, X., Li, Z., Jia, T., Yan, P., Wang, D., & Liu, G. (2021). The sense of community revisited in Hankow, China: Combining the impacts of perceptual factors and built environment attributes. Cities, 111, 103-108. [DOI:10.1016/j.cities.2021.103108]
22. McMillan, D. W., & Chavis, D. M. (1986). Sense of community: A definition and theory. Journal of community psychology, 14(1), 6-23. https://doi.org/10.1002/1520-6629(198601)14:1<6::AID-JCOP2290140103>3.0.CO;2-I [DOI:10.1002/1520-6629(198601)14:13.0.CO;2-I]
23. Molana, H., & Sadat, H. (2016). Sense of Community and Residential Neighborhoods in Tehran, Iran, Kent State University.
24. Nazar Mansouri, A., Yazdkhasti, B., & Hemati, R. (2021). An Analysis of the Factors Affecting Academic Socialization of University Students: Case Study: Postgraduate Students of the Tehran, Tarbiat Modares, Shahid Beheshti, Shiraz and Ferdowsi Universities. Strategy for Culture, 14(53), 113-154. [in Persian]
25. Ndofirepi, E. S. (2015). Rethinking social spaces in higher education: Exploring undergraduate student experience in a selected South African University (Doctoral dissertation, University of the Witwatersrand, Faculty of Humanities, School of Education).
26. Ohmer, M. L., Coulton, C., Freedman, D. A., Sobeck, J. L., & Booth, J. (2019). Measures for community and neighborhood research. Sage Publications.
27. Prati, G., Cicognani, E., & Albanesi, C. (2017). Psychometric properties of a multidimensional scale of sense of community in the school. Frontiers in Psychology, 8, 1466. [DOI:10.3389/fpsyg.2017.01466]
28. Relph, E. (2016). Place and placelessness. Sage, Los Angeles, California.
29. Seamon, D. (2016). A geography of the lifeworld: movement, rest and encounter, Routledge, London. [DOI:10.4324/9781315715698]
30. Sigmon, S. T., Whitcomb, S. R., & Snyder, C. R. (2002). Psychological Home. In A. T. Fisher, C. C. Sonn, & B. J. Bishop (Eds.), Psychological Sense of Community: Research, Applications, and Implications (pp. 25-41). Springer US. [DOI:10.1007/978-1-4615-0719-2_2]
31. Spitzberg, I. J., & Thorndike, V. V. (1992). Creating community on college campuses. State Univ. of New York Press.
32. Strange, C. C., & Banning, J. H. (2015). Designing for learning: creating campus environments for student success. John Wiley & Sons, New York, NY.
33. Temple, P. (2017). The physical university: contours of space and place in higher education, Routledge, London.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb