تحلیل تاثیر عوامل اقتصادی و فرهنگی بر ابعاد بازشوهای مسکونی: مطالعه موردی مناطق 2 و 11 تهران - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی


XML English Abstract Print


1- گروه معماری وشهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران ، nastarandavatgaran@yahoo.com
2- گروه معماری وشهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
چکیده:   (12 مشاهده)
نمای ساختمان‌های مسکونی در کلان‌شهرها افزون بر شکل‌دهی به سیمای شهری، بازتابی از وضعیت فرهنگی و اقتصادی ساکنان به شمار می‌آید و در ادراک فضایی و اجتماعی شهر نقش مهمی ایفا می‌کند. ابعاد بازشوها از عناصر مهم نمای ساختمان‌ها به شمار می‌روند که علاوه بر تأثیر عوامل اقلیمی و زیبایی‌شناسی، تحت‌تأثیر عوامل اقتصادی و فرهنگی چون توان مالی خانوار و شیوه‌های زندگی فرهنگی قرار دارند. باتوجه‌به نقش بازشوها در ارتقاء کیفیت زیستی و ایجاد ارتباط میان فضای داخلی و محیط پیرامونی، بررسی عوامل مؤثر بر ابعاد بازشوها از منظر فرهنگی و اقتصادی ضرورت دارد. این پژوهش از نظر هدف در زمره پژوهش‌های کاربردی قرار گرفته و از نظر ماهیت، توصیفی - همبستگی با رویکردی تحلیلی است. در بخش کتابخانه‌ای، شاخص‌ها و مفاهیم نظری مرتبط با نما و بازشوهای مسکونی بررسی شده و در بخش میدانی، ۴۸ نمونه از دو منطقه ۲ و ۱۱ تهران، باتوجه‌به شاخص‌های اقتصادی و فرهنگی مانند سطح درآمد و سبک‌های طراحی نما انتخاب و نسبت پنجره به دیوار نما با استفاده از نرم‌افزار AutoCAD اندازه‌گیری شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند و علاوه بر تحلیل آماری، نتایج با تفسیرهای فرهنگی - اجتماعی تکمیل گردید. نتایج حاصل ازین پژوهش نشان می‌دهد که ابعاد بازشوها در منطقه ۲ به طور معنی‌داری بیشتر از منطقه ۱۱ است که با درنظرگرفتن یکسان بودن شرایط اقلیمی، تأثیر عوامل فرهنگی و اقتصادی برجسته می‌شود. در مناطق برخوردارتر، میزان آزادی عمل طراحان در استفاده از بازشوهای بزرگ‌تر و تجمل‌گرایی در طراحی نما بیشتر است و این یافته‌ها با پدیده نوظهور میل به تظاهر و نشان‌دادن تمکن مالی در جامعه ایران مرتبط است که در تضاد با پیشینه تاریخی و فرهنگی کشور قرار دارد و در راستای روندهای مشابه جهانی قابل‌تفسیر است.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران
دریافت: 1404/7/26 | پذیرش: 1404/11/5

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb