مطالعه تحلیلی تناسبات حیاط خانه های دوره قاجار کرمانشاه - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی
دوفصلنامه                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML Print

مطالعه تحلیلی تناسبات حیاط خانه های دوره قاجار کرمانشاه
نسترن رحمتی1 ، کورش مؤمنی*2 ، رضا چهارپاشلو1
1- دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران
2- دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران ، K_Momeni@jsu.ac.ir
چکیده:   (3 مشاهده)
تناسبات در معماری همواره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است و به عنوان یکی از ارکان اصلی طراحی و ساخت بناها محسوب می‌شود. تناسبات به معنای نسبت‌های متوازن و هماهنگ بین اجزای مختلف یک بنا است. تاریخ معماری، از معابد باستانی تا ساختمان‌های مدرن، همواره شاهد تأثیر عمیق تناسبات بوده ‌است و همواره به شکل‌گیری هویت معماری کمک نموده و با ایجاد ارتباطی عمیق بین انسان و محیط، تجربه‌ای ماندگار را برای ساکنان و بازدیدکنندگان فراهم می‌آورد. کرمانشاه در دوره قاجار، یکی از شهرهای مهم و استراتژیک در ایران بوده و به عنوان یک مرکز تجاری و اقتصادی مهم شناخته می‌شد و دارای خانه های قاجاری ارزشمندی است. این پژوهش با رویکرد کمی و با روش توصیفی-تحلیلی  با هدف تعیین تناسبات به کار رفته در ساخت حیاط خانه‌های مسکونی دوره قاجار شهر کرمانشاه، در پی پاسخ به این سوال است که: "تناسبات بکار رفته در ساخت خانه های تاریخی دوره قاجار شهرکرمانشاه در جداره های نما و ابعادحیاط ها، ازکدام یک از تناسبات رایج درمعماری ایرانی پیروی کرده اند؟". روش نمونه‌گیری در این پژوهش، روش نمونه گیری هدفمند معیار گرا (CriterionSampling) است که تعداد 8 خانه تاریخی انتخاب شدند. نوآوری پژوهش فوق را می توان عدم تحلیل تناسبات در خانه های قاجاری شهر کرمانشاه و همچنین استفاده از تحلیل هندسی علاوه بر تحلیل عددی دانست.
براساس بررسی های بعمل آمده مشخص گردیده است، درخانه های قاجاری کرمانشاه تمایل به استفاده از تناسبات زرین ایرانی درمقابل تناسبات طلایی ارجحیت دارد ومعماران استفاده از تناسبات زرین ایرانی را معیار اصلی ساخت خانه های سنتی کرمانشاه قرار داده اند. همچنین در میان تناسبات زرین ایرانی (مربع، 1.25√، 2√، 3√ و 4√)، نسبت 1.25√ با 87% تکرار در پلان خانه ها و نسبت 2√ با 50 % تکرار در نمای خانه ها، پر تکرارترین الگوی تناسبات در معماری خانه های قاجاری شهرکرمانشاه می باشد، این تکرار معنادار می تواند حائز اهمیت برای معماران و مرمت گران باشد و نشان دهنده نوعی از سازگاری و هماهنگی این تناسبات با فرهنگ و کالبد معماری شهر کرمانشاه از دیدگاه آنها باشد.
 
واژه‌های کلیدی: تناسبات زرین، تناسبات طلایی، حیاط، خانه های قاجاری کرمانشاه
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی
دریافت: 1404/3/17 | پذیرش: 1405/3/9
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb