مطالعه تحلیلی تناسبات حیاط خانه های دوره قاجار کرمانشاه - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی
دوره 11، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1405 )                   جلد 11 شماره 1 صفحات 332-307 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rahmati N, Momeni K, Chaharpashlou R. (2026). Analytical Study of the Proportions of Yards in Qajar-Era Houses in Kermanshah. , CIAUJ. 11(1), 307-332. doi:10.66224/ciauj.11.1.642
URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-642-fa.html
رحمتی نسترن، مؤمنی کورش، چهارپاشلو رضا.(1405). مطالعه تحلیلی تناسبات حیاط خانه های دوره قاجار کرمانشاه , فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی. 11 (1) :332-307 10.66224/ciauj.11.1.642

URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-642-fa.html

مطالعه تحلیلی تناسبات حیاط خانه های دوره قاجار کرمانشاه
نسترن رحمتی1 ، کورش مؤمنی*2 ، رضا چهارپاشلو3
1- دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران
2- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران ، K_Momeni@jsu.ac.ir
3- گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران
چکیده:   (1473 مشاهده)
تناسبات در معماری همواره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است و به عنوان یکی از ارکان اصلی طراحی و ساخت بناها محسوب می‌شود. تناسبات به معنای نسبت‌های متوازن و هماهنگ بین اجزای مختلف یک بنا است. تاریخ معماری، از معابد باستانی تا ساختمان‌های مدرن، همواره شاهد تأثیر عمیق تناسبات بوده ‌است و همواره به شکل‌گیری هویت معماری کمک نموده و با ایجاد ارتباطی عمیق بین انسان و محیط، تجربه‌ای ماندگار را برای ساکنان و بازدیدکنندگان فراهم می‌آورد. کرمانشاه در دوره قاجار، یکی از شهرهای مهم و استراتژیک در ایران بوده و به عنوان یک مرکز تجاری و اقتصادی مهم شناخته می‌شد و دارای خانه های قاجاری ارزشمندی است. این پژوهش با رویکرد کمی و با روش توصیفی-تحلیلی  با هدف تعیین تناسبات به کار رفته در ساخت حیاط خانه‌های مسکونی دوره قاجار شهر کرمانشاه، در پی پاسخ به این سوال است که: "تناسبات بکار رفته در ساخت خانه های تاریخی دوره قاجار شهرکرمانشاه در جداره های نما و ابعادحیاط ها، ازکدام یک از تناسبات رایج درمعماری ایرانی پیروی کرده اند؟". روش نمونه‌گیری در این پژوهش، روش نمونه گیری هدفمند معیار گرا (CriterionSampling) است که تعداد 8 خانه تاریخی انتخاب شدند. نوآوری پژوهش فوق را می توان عدم تحلیل تناسبات در خانه های قاجاری شهر کرمانشاه و همچنین استفاده از تحلیل هندسی علاوه بر تحلیل عددی دانست. براساس بررسی های بعمل آمده مشخص گردیده است، درخانه های قاجاری کرمانشاه تمایل به استفاده از تناسبات زرین ایرانی درمقابل تناسبات طلایی ارجحیت دارد ومعماران استفاده از تناسبات زرین ایرانی را معیار اصلی ساخت خانه های سنتی کرمانشاه قرار داده اند. همچنین در میان تناسبات زرین ایرانی (مربع، 1.25√، 2√، 3√ و 4√)، نسبت 1.25√ با 87% تکرار در پلان خانه ها و نسبت 2√ با 50 % تکرار در نمای خانه ها، پر تکرارترین الگوی تناسبات در معماری خانه های قاجاری شهرکرمانشاه می باشد، این تکرار معنادار می تواند حائز اهمیت برای معماران و مرمت گران باشد و نشان دهنده نوعی از سازگاری و هماهنگی این تناسبات با فرهنگ و کالبد معماری شهر کرمانشاه از دیدگاه آنها باشد.
واژه‌های کلیدی: تناسبات زرین، تناسبات طلایی، حیاط، خانه های قاجاری کرمانشاه
متن کامل [PDF 4648 kb]   (398 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: شناسايي شكل زندگي مبتني بر سه مولفه کالبد، سبک زندگی و مفاهیم - معانی
دریافت: 1404/3/17 | پذیرش: 1405/3/9 | انتشار الکترونیک: 1405/4/7
فهرست منابع
1. Ansari, Mojtaba; Akhavat, Haniyeh; Taghvai, Ali Akbar. (2011). "A Research on the Historical Evolution of Proportion Systems in Architecture with an Emphasis on Practical and Aesthetic Considerations," Ketab-e Mah Honar Quarterly, (151): 46-57. [In Persian]
2. Attarian, Kouroush; Momeni, Kourosh; Masoudi, Zohreh. (2015). "Investigation of Courtyard Proportions in Safavid Mosques of Isfahan," Comparative Studies in Art, 5(10). [In Persian]
3. Bamanian, Mohammadreza; Baghaei, Parham; Akhavat, Haniyeh. (2010). Application of Geometry and Proportions in Architecture. Tehran: Tahhan Publications. [In Persian]
4. Buzjani, Abolvafa Mohammad. (1990). Iranian Geometry. Translated and edited by Seyed Alireza Jazbi. Tehran: Helleh. [In Persian]
5. Colmbeck, Lisa; Wilber, Donald. (1995). Timurid Architecture in Iran and Laurentia. Translated by Mohammad Yousef Kiani and Keramatollah Afsar. Tehran: Cultural Heritage Organization. [In Persian]
6. Hejazi, Mehrdad. (2008). "Sacred Geometry in Nature and Iranian Architecture," History of Science Journal, No. 7, pp. 17-44. [In Persian]
7. Hayati, Hamed; Nouri, Amir Masoud. (2023). "A Comparative Study of Iwan Proportions in Safavid Mosques of Isfahan," Bagh-e Nazar, 20(128), 13-26. [In Persian]
8. Javadi Nodeh, Mahsa; Shahcheraghi, Azadeh; Andalib, Alireza. (2022). "Investigation of Golden Ratios and Geometric Principles Derived from Nature in the Physical Components of Historical Houses (Case Study: Qajar Houses of Ardabil)," Bagh-e Nazar, 19(110), 35-48. [In Persian]
9. Krier, Rob. (2001). Architectural Compositions. Translated by Mohammad Ahmadi Nejad, First Edition. Tehran: Nashr-e Khak Publications. [In Persian]
10. Malekizadeh, Behnoosh; Soroush, Mohammad Mehdi; Molanayi, Salahuddin; Forootan, Manouchehr. (2021). "A Comparative Study of Traditional Houses in Kermanshah and Sanandaj During the Qajar and Pahlavi Periods," New Perspectives in Human Geography (Human Geography), 13(3): 945-966. [In Persian]
11. Memarian, Gholamhossein; Safaeipour, Hadi. (2015). Iranian Architecture: Niarash. Tehran: Goljam Publications. [In Persian]
12. Moftakhar, Zahra; Momeni, Kourosh; Didarban, Mohammad. (2021). "Proportions of Courtyards in Traditional Houses of Behbahan (Qajar and Early Pahlavi Periods)," Iranian Islamic Architecture Research Quarterly, 31(9): 61-84. [In Persian] [DOI:10.52547/jria.9.2.61]
13. Mohammadzadeh, Niloofar. (1983). Geometry and Proportions in Architecture. Mashhad: Arastoo Publications. [In Persian]
14. Najafgholipourkalantari, Nasim; Etesam, Iraj; Habib, Farah. (2017). "Investigation of Geometry and Golden Ratios in Iranian Architecture (Case Study: Traditional Houses of Tabriz City)," Urban Management, 16(46), 477-491. [In Persian]
15. Naseri, Hossein; Attarian, Kouroush; Amini Farsani, Zahra. (2022). "Investigation of Proportion System Theories in Qajar Period Houses of Khorramabad," Architectural Thought Journal, pp. 73-88. [In Persian]
16. Pirnia, Mohammad Karim. (1999). Research on the Past of Iranian Architecture. Tehran: Soroush Danesh Publications. [In Persian]
17. Sadrameli, Ali; Emamianfar, Ali; Sohrabi, Sepideh Al-Sadat. (2017). "Investigation of Isfahan Churches and the Role of Golden Ratios in Them (Case Study: Mary and Hagop Church)," Annual Conference on Architecture, Urban Planning, Geography and Civil Engineering. [In Persian]
18. Saremi, Hooshang. (2010). Investigation of the Historical Spatial Structure of Kermanshah City. Tehran: University of Tehran Press. [In Persian]
19. Sheikhi, Maryam; Momeni, Kourosh; Vasiq, Behzad. (2022). "Geometric Analysis and Golden Proportions in Mirgholam Hashemi Castle, Ilam," Scientific Quarterly of Ilam Culture, (24), 76-77. [In Persian]
20. Taheri Sarmad, Faezeh; Einifar, Alireza; Shahcheraghi, Azadeh. (2019). "Comparative Study of Spatial Organization Typology and Physical Elements of Qajar and Pahlavi Periods in Traditional Houses of Kermanshah City," Iranian Archaeological Researches (Nameh Bastanshenasi), 9(23): 149-168. [In Persian]
21. Ziaei Nia, Mohammad Hassan; Hashemi Zarjabad, Hassan. (2016). "Golden Ratio and Iranian-Islamic Proportion System in Jameh Mosque of Qaen," Journal of Restoration and Iranian Architecture, 6(11): 89-100. [In Persian]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb