تبیین مولفه‌های منظر شهری تاریخی بازار اهر با رویکرد ارتقاء حس تعلق مکانی - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی
دوفصلنامه                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML Print

تبیین مولفه‌های منظر شهری تاریخی بازار اهر با رویکرد ارتقاء حس تعلق مکانی
احد بهشتی اصل*1 ، محمدرضا ابراهیمی2
1- دانشگاه ملی مهارت ، abeheshti@tvu.ac.ir
2- دانشگاه ملی مهارت
چکیده:   (8 مشاهده)
منظر شهری تاریخی (HUL) با رویکردی کل­نگر و مبتنی بر ارزش­ها در صدد حفظ، توسعه و در عین حال ارتقا کیفیت فضاهای شهری است. لکن امروزه به دلیل بی­توجهی نسبت به وجوه نرم محیط همچون معنا، ناهنجاری­های بصری در شهرها دیده می­شود. بر این اساس پژوهش حاضر با روش آمیخته و راهبرد تحلیل محتوا و استدلال منطقی به­دنبال بازخوانی لایه­های منظر شهری تاریخی بر مبنای نظریه­های کارشناسان، اسناد بین­المللی و نظرسنجی از متخصصین و مردم در بستر یکی از صناعت­های فاخر معماری اسلامی ایران در شهر اهر، یعنی بازار تاریخی آن است تا از برآیند آنها راهکارهایی عملی برای بازآفرینی معنایی در خصوص گسست میان منظر تاریخی و فعلی بازار اهر ارائه دهد. بدین ترتیب جهت نیل به هدف یاد شده ارزش­های احصاء شده توسط محققین در محدوده بازار با اخذ پرسش­نامه محقق­ساخته از جامعه آماری 88 نفری از کسبه، ساکنین محدوده و شهروندان که به­روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب شده بودند؛ بازتعریف و تحلیل محتوا شدند. روایی پرسش­نامه به روش محتوایی و صوری با کمک 8 نفر از صاحبنظران بررسی و محتوای آن تایید گردید. همچنین پایایی آن از طریق محاسبه نرخ ناسازگاری (CR<0.1) و شاخص آنتروپی کنترل شد. تحلیل نتایج نشان داد: ارزش­های منظر، فرهنگی، اجتماعی و تاریخی ـ خاطره­ای دارای بیشترین وزن در محدوده بازار بودند که با بسط آنها به منظر شهری تاریخی در محدوده بافت تاریخی شهر، شریان­های تجاری روباز در امتداد بازار سرپوشیده، نوع فعالیت­ها و تعاملات اجتماعی، تجاری و فرهنگی با کارکرد اولیه خود در بافت تاریخی، جلوه­های بصری محیط مصنوع در حوزه نفوذ کانون­های تاریخی مرکز شهر، شبکه راه­های اصیل داخلی شهر و مسیرهای دارای قابلیت فضاسازی و استقرار فعالیت، به­عنوان اصلی­ترین عناصر سازنده منظر شهری تاریخی مورد شناسایی قرار گرفت.
واژه‌های کلیدی: منظر شهری تاریخی، بازار اهر، شهر اهر، لایه های منظر، حس تعلق مکانی، بازآفرینی شهری
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران
دریافت: 1404/7/16 | پذیرش: 1405/2/2
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb