تبیین مولفه‌های منظر شهری تاریخی بازار اهر با رویکرد ارتقاء حس تعلق مکانی - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی
دوره 11، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1405 )                   جلد 11 شماره 1 صفحات 114-81 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Beheshti Asl A, Ebrahimi M R. (2026). Explaining the components of the historical urban landscape of Ahar Bazaar with the approach of Promoting a Sense of Place Belonging. , CIAUJ. 11(1), 81-114. doi:10.66224/ciauj.11.1.668
URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-668-fa.html
بهشتی اصل احد، ابراهیمی محمدرضا.(1405). تبیین مولفه‌های منظر شهری تاریخی بازار اهر با رویکرد ارتقاء حس تعلق مکانی , فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی. 11 (1) :114-81 10.66224/ciauj.11.1.668

URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-668-fa.html

تبیین مولفه‌های منظر شهری تاریخی بازار اهر با رویکرد ارتقاء حس تعلق مکانی
احد بهشتی اصل*1 ، محمدرضا ابراهیمی2
1- گروه مهندسی عمران و معماری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران ، abeheshti@tvu.ac.ir
2- گروه مهندسی عمران و معماری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
چکیده:   (1825 مشاهده)
منظر شهری تاریخی (HUL) با رویکردی کل نگر و مبتنی بر ارزش ها در صدد حفظ، توسعه و در عین حال ارتقا کیفیت فضاهای شهری است. لکن امروزه به دلیل بی توجهی نسبت به وجوه نرم محیط همچون معنا، ناهنجاری-های بصری در شهرها دیده می شود. بر این اساس پژوهش حاضر با روش آمیخته و راهبرد تحلیل محتوا و استدلال منطقی به دنبال بازخوانی لایه های منظر شهری تاریخی بر مبنای نظریه های کارشناسان، اسناد بین-المللی و نظرسنجی از متخصصین و مردم در بستر یکی از صناعت های فاخر معماری اسلامی ایران در شهر اهر، یعنی بازار تاریخی آن است تا از برآیند آنها راهکارهایی عملی برای بازآفرینی معنایی در خصوص گسست میان منظر تاریخی و فعلی بازار اهر ارائه دهد. بدین ترتیب جهت نیل به هدف یاد شده ارزش های احصاء شده توسط محققین در محدوده بازار با اخذ پرسش نامه محقق ساخته از جامعه آماری 88 نفری از کسبه، ساکنین محدوده و شهروندان که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده بودند؛ بازتعریف و تحلیل محتوا شدند. روایی پرسش نامه به روش محتوایی و صوری با کمک 8 نفر از صاحبنظران بررسی و محتوای آن تایید گردید. همچنین پایایی آن از طریق محاسبه نرخ ناسازگاری (CR<0.1) و شاخص آنتروپی کنترل شد. تحلیل نتایج نشان داد: ارزش های منظر، فرهنگی، اجتماعی و تاریخی ـ خاطره ای دارای بیشترین وزن در محدوده بازار بودند که با بسط آنها به منظر شهری تاریخی در محدوده بافت تاریخی شهر، شریان های تجاری روباز در امتداد بازار سرپوشیده، نوع فعالیت ها و تعاملات اجتماعی، تجاری و فرهنگی با کارکرد اولیه خود در بافت تاریخی، جلوه های بصری محیط مصنوع در حوزه نفوذ کانون های تاریخی مرکز شهر، شبکه راه های اصیل داخلی شهر و مسیرهای دارای قابلیت فضاسازی و استقرار فعالیت، به عنوان اصلی ترین عناصر سازنده منظر شهری تاریخی مورد شناسایی قرار گرفت.
واژه‌های کلیدی: منظر شهری تاریخی، بازار اهر، شهر اهر، لایه‌های منظر، حس تعلق مکانی، بازآفرینی شهری
متن کامل [PDF 2186 kb]   (585 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران
دریافت: 1404/7/16 | پذیرش: 1405/2/2 | انتشار الکترونیک: 1405/4/7
فهرست منابع
1. Mehdinejad, J. Najari, R. (2019). Evaluation of the Changes in the Physical Structure of Traditional Bazaars Based on the Role of the Bazaar in Urban Space. Case Study: Tabriz Bazaar, Andisheh Memari, 3 (6), 144-159. [In Persian]. doi: 10.30479/AT.2020.11757.1338
2. TorabiTabatabai, J. (2005). Ancient Monuments of Ahar (Arasbaran), Tabriz, Author Publisher, First Edition. [In Persian].
3. Beheshti Asl, A. Ebrahimi, MR. (2011). Sense of Place and Collective Memories of Citizens: Phenomenological Analysis of Sense of Place in Ancient City Gates. Case Study: Tabriz City, Karafen, 18(Special Issue 1), 113-132. [In Persian]. doi: 10.48301/KSSA.2021.128435
4. Taghvaei, H. Motahari Rad, Mehri. (2014). Analysis of the historical urban landscape of Soltaniyeh based on the 2011 UNESCO Recommendation, Case Study: The axis separating the Soltaniyeh Dome from the Tomb of Molla Hassan Kashi, Iranian Islamic City Studies, 18, 13-24. [In Persian]. sid.ir/paper/17735/fa
5. Shafizadeh, A. Ebrahimi, MR. (2016). Recognizing architectural developments in the historical complex of Ahar Bazaar, Iranian Journal of Architecture and Urban Planning, 7(2), 15-27. [In Persian]. doi.org/10.30475/isau.2017.62027
6. Shafizadeh, A. (2016). Studying the impact of modernist attitudes on urban planning in the Islamic period (Case Study: Ahar City). Geographic Space Journal. 16 (55):177-195. [In Persian]. http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-1023-fa.html
7. Vahdati Asl, A. (2001). The Modern City and the Forgotten Identity of the Iranian City, Haft Shahr, 4, 4-2. [In Persian].
8. Baybordi, H. (1962). History of Arasbaran, Tehran, Avicenna. [In Persian].
9. Dibaj, Esmaeil. (1955). Guide to Historical Monuments of East Azerbaijan, Tabriz, Shafaq. [In Persian].
10. Androudi, E. Taghipour Anari, Z. (2018). Evaluation of values in the historical urban landscape of Valiasr Street, Tehran using the Public Participation Geographic Information System (PPGIS), Journal of Fine Arts: Architecture and Urban Planning 23(2), 75-86. [In Persian]. Doi: 20.1001.1.22286020.2018.23.2.7.1
11. Mashkoor, MJ. (1960). A view of the history of Azerbaijan and its ancient works and demography, Tehran, National Monuments Association. [In Persian].
12. Karang, A. (1976). Ancient works of Azerbaijan, Tehran, Association of Cultural Monuments and Honors. [In Persian].
13. Baybordi, F. Babazadeh Oskoui, S. Shafizadeh, A. Haqjoo, A. (1998). Rereading the layers of the historical urban landscape of Arsan, Sheikh Shahab al-Din Ahri's complex "within the limits of the approved architectural heritage prohibitions". Journal of Urban and Rural Management. 1998; 21 (69) :25-40. [In Persian]. http://ijurm.imo.org.ir/article-1-3315-fa.html [DOI:10.1016/S0169-2046(97)00095-9]
14. Habibi, M. Samadi Kafi, N. (2010). Palimpsest "Layerography"; A Tool for Explaining the Identity of the Historical City, Soffe, 30(2), 90-71. [In Persian]. Doi: 10.29252/SOFFEH.30.2.71 [DOI:10.29252/soffeh.30.2.71]
15. Jafarpour Naser, S. Esfanjari Kenari, I. Tabibiyan, M. (2012) Historical Urban Landscape and Change Management: An Analytical Critique of Value-Based Management Models. Journal of Islamic Architecture and Urbanism Culture. 7 (1), 37-54. [In Persian]. Doi: 10.52547/ciauj.7.1.37 [DOI:10.52547/ciauj.7.1.37]
16. Sadeghian, H. Khalili, A. Nayiri Fallah, S. (2019). Components shaping the cultural landscape of Abbasabad city, Mazandaran, Iranian Restoration and Architecture, 10(24), 43-62. [In Persian]. Doi: 10.52547/mmi.10.24.43 [DOI:10.52547/mmi.10.24.43]
17. Sadeghi, S. Behzadfar, M. Ziari, Y. (2019). Identifying and evaluating the components of environmental quality affecting the identity and sense of belonging of citizens, case study: Ahvaz city, Journal of Social Sciences, 4(47), 39-58. [In Persian]. https://sanad.iau.ir/Journal/ssq/Article/1036431
18. Sholeh, Mahsa. (2006). Old Gates in the Collective Memory of the Contemporary City, Rooting of Memory Disciplines, Fine Arts, 27, 26-17. [In Persian]. https://ensani.ir/fa/article/author/20685?ArticleSearch%5BsortBy%5D=mostViewed
19. Labaf Khaniki, M. (2016). The Evolution of the Cultural Landscape of Meymand, Kerman, Based on Historical Studies and Archaeological Findings, Archaeological Studies, 8(2), 130-111. [In Persian]. doi: 10.22059/jarcs.2017.61772
20. Habibi, M. Maghsoudi, M. (2009) Urban Restoration, Tehran, University of Tehran. [In Persian].
21. Nejad Ebrahimi, A. Pourjafar, MR. Ansari, M. Hanachi, P. (2013). The Process of Intervention in Historical and Cultural Monuments of Iran with a Value-Based Policy Approach, Restoration and Architecture of Iran. 1392, 3 (6), 79-98. [In Persian]. Doi: 20.1001.1.23453850.1392.3.6.4.6
22. UNESCO World Heritage Centre (2011), Recommendation on the Historic Urban Landscape. Paris, Retrieved December ,2012, from: http://portal.unesco.org/en/ev.phpURL_ID=48857&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html.
23. Morier J. (18110). A Second Journey Through Persia, Armenia, and Asia Minor, to Constantinople, Between the Years 1808 Ant 1809.
24. UNESCO World Heritage Centre (2012), Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. UNESCO World Heritage Centre, Paris.
25. Busa, A. (2010). City of Memory, in: Encyclopedia of urban studies, Ray Huchison (ed.) , SAGE Publications, pp. 160-158.
26. Hurley, A. (2010). Beyond Preservation: Using Public History to Revitalize InnerCities. Philadelphia: Temple University Press.
27. Benjamin, W. (1999). The Arcades Project, trans. Eiland, H. and McLaughlin, K., Cambridge, MA: Belknap Press.
28. Shamai, S. (1991). Sense of place: an empirical measurement. Geo forum 22(3 ): pp: 347-358. [DOI:10.1016/0016-7185(91)90017-K]
29. Alavian Sadr, M. Izadi M S. Shahabian P. Talebian M H. (2024). Framework for the Organization and Management of Historic Urban Landscapes; A Case Study of Mashhad, Iran. Athar. 45(105), 85-118. [In Persian]. doi:10.22034/45.105.4. [DOI:10.66224/45.107.4]
30. Asadpour, H. Ghalehnoee, M. Bahramian, A. (2025). Comparing the semantic indices of historical and contemporary urban landscapes using a sequential exploratory design in mixed methods (Case study: Shiraz urban landscape). MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 17(72), 16-27. [In Persian]. doi: 10.22034/manzar.2025.503963.2336
31. Zabihzadeh S. M. Aberoumand Azar P. Beladi Dehbozorg S E. Ghorbani, A. (2024). Explaining the Protection Strategies of the Historical Complex of Tabriz Bazaar based on the Recognition and Pathology of the Cultural-Historical Values of the Architectural Heritage. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 21(137), 61-74. [In Persian]. doi: 10.22034/bagh.2024.417422.5455
32. Moazzeni Khorasgani, A. Haghighatbin, M. (2023). Exploring Functional Features of Landscape Approach in Regeneration of Historical Fabrics (Case Study: Takht-e Gonbad Neighborhood, Isfahan), MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 15(65). [In Persian]. 32-45. doi: 10.22034/manzar.2023.384644.2223 [DOI:10.1007/978-3-031-68161-5_3]
33. Jafarpour Nasser, S. Esfanjary Kenari, E. Tabibian, M. (2022). The Historic Urban Landscape and Change Management: An Analytical Critique of the Values-based Management Models. CIAUJ. 7(1), 37-54. [In Persian]. doi:10.52547/ciauj.7.1.37 [DOI:10.52547/ciauj.7.1.37]
34. Pourbahadur, P. Fadaeenezhad Bahramjerdi, S. (2018). Recognizing the theoretical framework of the historical urban landscape conservation approach, Iranian Islamic City Studies, 8(31), 63-74. [In Persian]. https://iic.ihss.ac.ir/Issue/3532
35. Ashrafi, M. Moazezi mehr-e-tehran, A M. (2019). Historic Urban Landscape; the Main Concept and Approach of Conservation Discourse. Athar. 40(4), 301-313. [In Persian]. http://athar.richt.ir/article-2-437-fa.html
36. Hosseini Koumleh, M. Sotoudeh Alambaz, F. (2013). The Role of Collective Memory in Urban Regeneration: in Search of Solutions to Historic Area Regeneration in Lahijan. Journal of Fine Arts: Architecture & Urban Planning, 18(19), 70-79. [In Persian]. doi: 10.22059/jfaup.2013.51684
37. Ripp, M. Gustafsson, C. Jones, Sushobhan, Z. Ginzarly, M. (2025). Historic Urban Landscapes and Heritage Systems as the Basis for Sustainable Urban Development, Land, 14(9), 1-22. [DOI:10.3390/land14091783]
38. Cai, R. Satoshi, N. (2025). The Routledge Handbook on Historic Urban Landscapes in the Asia-Pacific, Routledge, 571-593. https://www.routledge.com/The-Routledge-Handbook-on-Historic-Urban-Landscapes-in-the-Asia-Pacific/Silva/p/book/9781032400808
39. Bandarin, F. Oers, R. (2017). The historic urban landscape: Managing heritage in an urban century. Dolai, P. Ashrati, P., Fadaei Nejad, S., Trans., Tehran: University of Tehran Press: 4-143. . [In Persian].
40. Rachel, M. Rachel E. S. (2013). Stumbling upon history: collective memory and the urban landscape, GeoJourna, 78, 791-801. DOI 10.1007/s10708-012-9466-6 [DOI:10.1007/s10708-012-9466-6]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb