بررسی رویکرد گردشگری تجربه‌محور در انطباق‌پذیری‌ و استفاده‌مجدد‌ میراث صنعتی؛ موردپژوهی: کارخانه نخ‌ریسی مشهد - فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی
دوره 10، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1404 )                   جلد 10 شماره 2 صفحات 26-1 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Fadaei Nezhad Bahramjerdi S, Abbasnezhad Sarab M. (2025). An Investigation of the Experience-based tourism approach in the adaptability and reuse of industrial heritage; Case Study: Nakhrisi Factory of Mashhad. CIAUJ. 10(2), 1-26. doi:10.61882/ciauj.10.2.590
URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-590-fa.html
فدائی نژاد بهرامجردی سمیه، عباس نژاد سراب مریم.(1404). بررسی رویکرد گردشگری تجربه‌محور در انطباق‌پذیری‌ و استفاده‌مجدد‌ میراث صنعتی؛ موردپژوهی: کارخانه نخ‌ریسی مشهد فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی 10 (2) :26-1 10.61882/ciauj.10.2.590

URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-590-fa.html

بررسی رویکرد گردشگری تجربه‌محور در انطباق‌پذیری‌ و استفاده‌مجدد‌ میراث صنعتی؛ موردپژوهی: کارخانه نخ‌ریسی مشهد
سمیه فدائی نژاد بهرامجردی*1 ، مریم عباس نژاد سراب2
1- دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، sarafadaei@ut.ac.ir
2- دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده:   (3042 مشاهده)
در سال‌های اخیر، حفاظت و استفاده مجدد از میراث صنعتی در بسیاری از شهرهای جهان به عنوان رویکردی مهم در توسعه پایدار، مورد توجه قرار گرفته است. چالش‌های بسیار در یافتن منطبق ترین کاربری، بالابودن هزینه های اقتصادی استفاده مجدد و عدم بازگشت سریع سرمایه، این امر را به فرآیندی پیچیده مبدل کرده‌است. یکی از جدیدترین رویکردها در مدیریت و بازاریابی، مفهوم اقتصادتجربه است که با کاربست آن در استفاده مجدد میراث میتوان فارغ از نگاه موزه‌ای درجهت ارزش‌بخشی و توانمندسازی مجدد میراث تلاش کرد. سایت‌های صنعتی به دلیل ویژگی های ارزشمند تاریخی و زیبایی شناختی خود، مکان‌های منحصربه فردی هستند که در صورت انتخاب درست کاربری و ایجاد صحنه‌های‌خاص، میتوان تجربه‌های به یادماندنی را در آنها رقم زد و به شکلی پایدار از آنها بهره‌برداری کرد. از این رو روش تصمیم گیری چندمعیاره برای انتخاب مناسب ترین کاربری درفرآیند استفاده مجدد نمونه موردی(کارخانه نخ‌ریسی مشهد) مورد بررسی قرار گرفته است. روش این پژوهش در مرحله بررسی ادبیات موضوع و شناخت نمونه موردی، کیفی است که از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته است. در مرحله ارزیابی معیارها و گزینه های پیشنهادی ،رویکرد کمی دارد و از ابزار پرسشنامه و نرم افزار expert choice استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد"گردشگری تجربه محور" می‌تواند به عنوان ابزاری برای عملکرد مجدد، احیا و ارزش گذاری مجدد میراث صنعتی متروکه مورد استفاده‌ قراربگیرد تا میراث بتواند بدون وابستگی به هیچ سازمانی به حیات خود ادامه دهد و به توسعه پایدار کمک کند. نتایج نشان می‌دهد کاربری بدست آمده از روش تصمیم گیری چندمعیاره(هاب نوآوری و خلاقیت نخ‌ریسی) و طراحی آن طبق اصول اقتصاد تجربه و مدل چهارقلمرو پاین و گلیمور، ضمن پاسخگویی به نیازهای‌ ذینفعان با ارائه تجربه‌ای متفاوت و به یادماندنی سبب ادامه حیات این مجموعه میراثی شده و آن را برای آیندگان حفظ می‌کند.  
واژه‌های کلیدی: میراث صنعتی، استفاده مجدد تطبیقی، اقتصاد تجربه، گردشگری تجربه محور، کارخانه نخ‌ریسی مشهد، تصمیم گیری چندمعیاره، تحلیل سلسله مراتبی(AHP)
متن کامل [PDF 2609 kb]   (490 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مطالعات تطبیقی معماری و شهرسازی در حوزه فرهنگی ایران
دریافت: 1403/8/4 | پذیرش: 1404/5/15 | انتشار الکترونیک: 1404/10/9
فهرست منابع
1. Azari Khakaster, Gholamreza, Khanizadeh, Mehdi. (2012). Documents of the sale of electricity from Mashhad to the Red Army and the Russian government's refusal to pay taxes, Payam Baharestan Journal, 5(19), 373[in Persian].
2. Aydeniz, N. E. K., & Taddonio, S.(2015) "Adaptive reuse of industrial heritage for the experience economy purpose in historical city center of ayvalik "; preservation of an old olive oil factory as gastronomy center.
3. Boswijk, A., Thijssen, T., & Peelen, E. (2007). The experience economy: A new perspective. Pearson Education.
4. Balta, M. Ö. (2022). An AHP-based multi-criteria model for adaptive reuse of heritage buildings. Geographies, Planning and Tourism Studios, 2(1), 40-45. [DOI:10.5505/gpts.2022.36854]
5. Chen, H., & Rahman, I. (2018). Cultural tourism: An analysis of engagement, cultural contact, memorable tourism experience and destination loyalty. Tourism management perspectives, 26, 153-163. [DOI:10.1016/j.tmp.2017.10.006]
6. Custódio Santos, M., Ferreira, A., Costa, C., & Santos, J. A. C. (2020). A model for the development of innovative tourism products: From service to transformation. Sustainability, 12(11), 4362. [DOI:10.3390/su12114362]
7. Cuerva, E., Urbano, J., & Cornadó, C. (2019). Recovering industrial heritage: Restoration of the wine cellar cooperative in Falset (Catalonia, Spain). Buildings, 9(12), 243. [DOI:10.3390/buildings9120243]
8. Claver, J., García-Domínguez, A., & Sebastián, M. A. (2018). Decision‐Making Methodologies for Reuse of Industrial Assets. Complexity, 2018(1), 4070496. [DOI:10.1155/2018/4070496]
9. De Gregorio, S., De Vita, M., De Berardinis, P., Palmero, L., & Risdonne, A. (2020). Designing the sustainable adaptive reuse of industrial heritage to enhance the local context. Sustainability, 12(21), 9059. [DOI:10.3390/su12219059]
10. Douglas, J. (2006). Building adaptation. Routledge. [DOI:10.4324/9780080458519]
11. Darmer, P., & Sundbo, J. (2008). Introduction to experience creation. In Creating experiences in the experience economy. Edward Elgar Publishing. [DOI:10.4337/9781848444003.00005]
12. Elsorady, D. A. (2014). Assessment of the compatibility of new uses for heritage buildings: The example of Alexandria National Museum, Alexandria, Egypt. Journal of Cultural Heritage, 15(5), 511-521. [DOI:10.1016/j.culher.2013.10.011]
13. Foroughi S, Androodi E, Ansari H R. Recognition of Values for Reuse of Industrial Heritage of Tabriz City Case Study: Barq-e-Lame Factory. CIAUJ 2024; 9 (1) :205-228.[in Persian] https://civilica.com/doc/2063680 [DOI:10.61186/ciauj.9.1.265]
14. Gustafsson, C.; Mellar, B. Research for CULT Committee-Best Practices in Sustainable Management and Safeguarding of Cultural Heritage In The EU; European Parliament, Policy Department for Structural and Cohesion Policies: Brussels, Belgium, 2018
15. Hosany, S., & Witham, M. (2010). Dimensions of cruisers' experiences, satisfaction, and intention to recommend. Journal of travel research, 49(3), 351-364. http://dx.doi.org/10.1177/0047287509346859 [DOI:10.1177/0047287509346859]
16. Haroun, H. A. A. F., Bakr, A. F., & Hasan, A. E. S. (2019). Multi-criteria decision making for adaptive reuse of heritage buildings: Aziza Fahmy Palace, Alexandria, Egypt. Alexandria engineering journal, 58(2), 467-478. [DOI:10.1016/j.aej.2019.04.003]
17. Hatit, Shahnaz, Abtahi, Alireza, Nourai, Morteza, & Hasanabadi, Abolfazl. (2018). The role of Nakhrisi and Khosravi textile factory in Khorasan on the socio-economic situation of Mashhad (1350-1316). Research Journal of Great Khorasan, 10(35), 56-37. [in Persian] https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22516131.1398.9.35.3.0
18. Johansson, M., & Kociatkiewicz, J. (2011). City festivals: creativity and control in staged urban experiences. European Urban and Regional Studies, 18(4), 392-405. [DOI:10.1177/0969776411407810]
19. Jelinčić, D. A., & Senkić, M. (2017). Creating a heritage tourism experience. The power of the senses. Etnološka tribina, (40). [DOI:10.15378/1848-9540.2017.40.03]
20. Knobloch, U., Robertson, K., & Aitken, R. (2017). Experience, emotion, and eudaimonia: A consideration of tourist experiences and well-being. Journal of Travel Research, 56(5), 651-662. [DOI:10.1177/0047287516650937]
21. Li, Y., Zhao, L., Huang, J., & Law, A. (2021). Research frameworks, methodologies, and assessment methods concerning the adaptive reuse of architectural heritage: A review. Built Heritage, 5, 1-19. http://dx.doi.org/10.1186/s43238-021-00025-x [DOI:10.1186/s43238-021-00025-x]
22. Morano, P., Locurcio, M., & Tajani, F. (2016). Cultural heritage valorization: an application of AHP for the choice of the highest and best use. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 223, 952-959. [DOI:10.1016/j.sbspro.2016.05.328]
23. Mahdovinejad, Mohammad Javad, Dehban, Mohammad, and Bezazzadeh, Hassan. (2014). Contemporary architectural heritage and industrial identity in historical boundaries (case example: Dezful city). Iranian Islamic City Studies, 6(22), 41-50. [in Persian]
24. Nadkarni, R. R., & Puthuvayi, B. (2020). A comprehensive literature review of Multi-Criteria Decision Making methods in heritage buildings. Journal of Building Engineering, 32, 101814. [DOI:10.1016/j.jobe.2020.101814]
25. Nesticò, A., & Somma, P. (2019). Comparative analysis of multi-criteria methods for the enhancement of historical buildings. Sustainability, 11(17), 4526. [DOI:10.3390/su11174526]
26. Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (2011). The experience economy. Harvard Business Press. https://doi.org/10.5860/CHOICE.49-3962 [DOI:10.5860/Choice.49-3962]
27. Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1998). Welcome to the experience economy (Vol. 76, No. 4, pp. 97-105). Cambridge, MA, USA: Harvard Business Review Press
28. Pine, B. J. (1999). II, and James H. Gilmore. The Experience Economy: Work ls Theatre and Every Business a Stage, Harvard Busness School Press, Boston.
29. Pujiastuti, E. E., Soeprapto, A., Susanta, S., Utomo, H. S., & Maharaniputri, A. (2022). The role of perceived value in understanding tourist experience and post experience at heritage destinations. Jurnal Siasat Bisnis, 36-56. [DOI:10.20885/jsb.vol26.iss1.art3]
30. Ragheb, G. A. (2021). Multi-Criteria Decision Making of Sustainable Adaptive Reuse of Heritage Buildings Based on the A'WOT Analysis: A Case Study of Cordahi Complex, Alexandria, Egypt. International Journal of Sustainable Development & Planning. http://dx.doi.org/10.18280/ijsdp.160309 [DOI:10.18280/ijsdp.160309]
31. Rudan, E. (2023). Circular Economy of Cultural Heritage-Possibility to Create a New Tourism Product through Adaptive Reuse. Journal of Risk and Financial Management, 16(3), 196. [DOI:10.3390/jrfm16030196]
32. Ribera, F., Nesticò, A., Cucco, P., & Maselli, G. (2020). A multicriteria approach to identify the Highest and Best Use for historical buildings. Journal of cultural heritage, 41, 166-177. [DOI:10.1016/j.culher.2019.06.004]
33. Sotiriadis, M. (2017). Experiential dimensions and their influence on behavioral intentions within the context of nature-based tourism. Tourism and hospitality management, 23(1), 35-50. http://dx.doi.org/10.20867/thm.23.1.7 [DOI:10.20867/thm.23.1.7]
34. Taherdoost, H., & Madanchian, M. (2023). Multi-criteria decision making (MCDM) methods and concepts. Encyclopedia, 3(1), 77-87. [DOI:10.3390/encyclopedia3010006]
35. Tootoonchi, R., Moradi, S., & Fadaei Nezhad Bahramjerdi, S. (2022). Multi-criteria Decision Making for Adaptive Reuse of Nima Yooshij's house in Tehran. Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal, 7(1), 153-171. [in Persian] https://www.doi.org/10.52547/ciauj.7.1.153 [DOI:10.52547/ciauj.7.1.153]
36. Vardopoulos, I. (2023). Adaptive Reuse for Sustainable Development and Land Use: A Multivariate Linear Regression Analysis Estimating Key Determinants of Public Perceptions. Heritage, 6(2), 809-828. [DOI:10.3390/heritage6020045]
37. Vehbi, B. O., Günçe, K., & Iranmanesh, A. (2021). Multi-criteria assessment for defining compatible new use: Old administrative hospital, Kyrenia, Cyprus. Sustainability, 13(4), 1922. http://dx.doi.org/10.3390/su13041922 [DOI:10.3390/su13041922]
38. Vafaie, F., Remøy, H., & Gruis, V. (2023). Adaptive reuse of heritage buildings; a systematic literature review of success factors. Habitat International, 142, 102926. [DOI:10.1016/j.habitatint.2023.102926]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal

Designed & Developed by : Yektaweb