Mendeley  

Zotero  

Sekhavat M, Vasigh B. (2026). Identity-Driven Urban Regeneration: Strategies for Reviving Collective Memory in Ritual Spaces (Case Study: Pir Roudband Square, Dezful). CIAUJ. 11(1), 1-30. doi:10.61882/ciauj.11.1.657
URL: http://ciauj-tabriziau.ir/article-1-657-fa.html

میدان‌های تاریخی–آیینی به‌عنوان بسترهای شکل‌گیری خاطرۀ جمعی و بازنمایی هویت فرهنگی،  در فرآیند توسعۀ شهری اغلب دچار تداخل عملکردی و گسست معنایی شده‌اند. محدودۀ تاریخی پیر رودبند دزفول دارای موقعیتی ویژه به لحاظ کالبدی، طبیعی، فرهنگی و آئینی می‌باشد که از گذشته‌های دور محل تجمعات آئینی مردم دزفول بوده است ولی اکنون دچار چالش‌ها و تنگناهایی شده است که ضرورت برنامه‌ریزی شهری برای برگزاری این آئین، مبتنی بر خاطرۀ جمعی احساس می‌شود. هدف این پژوهش، تدوین راهبردهای بازآفرینی این میدان با تأکید بر ارتقاء مؤلفه‌های هویت و خاطرۀ جمعی است. سوال اصلی تحقیق این است که در جهت بازآفرینی میدان آئینی پیر رودبند دزفول چه راهبردها،  سیاست‌ها و برنامه‌های شهری با توجه به معیارهای هویت بخش و خاطره انگیز این مکان می توان اتخاذ نمود؟ روش تحقیق در این مطالعه، ترکیبی از تحلیل کیفی و راهبردی است که با استفاده از مدل SWOT و بر پایۀ مشاهدات میدانی و تحلیل‌های پیشین انجام گرفته است. ابتدا نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای موجود در سه بُعد کالبدی، عملکردی و معنایی استخراج و تحلیل گردید و سپس براساس آن، راهبردهای بازآفرینی در قالب چهار دسته (SO،  ST،  WO،  WT) ارائه شد. نتایج نشان می‌دهد که مهم‌ترین چالش میدان، ضعف در کارکرد آیینی معاصر، تداخل با نظام دسترسی و کاهش حس ِتعلق ساکنین است. راهبردهای پیشنهادی از جمله ساماندهی کالبد فضا متناسب با آیین‌ها،  بازتعریف مسیرهای حرکت، تقویت خوانایی و نشانه‌های هویتی و ارتقاء مشارکت اجتماعی، می‌تواند به احیای نقش فرهنگی–اجتماعی میدان و بازپیوند آن با خاطره و هویت جمعی منجر شود. این راهبردها، الگویی قابل تعمیم برای بازآفرینی فضاهای آیینی در بافت‌های تاریخی شهرهای ایرانی فراهم می‌آورد.